ԱՄԱՌԱՆՈՑ ՀԱՍՆԵԼՈՎ՝ ԼՅՈՒԲԱՆ ՈՒ ԱՄՈՒՍԻՆԸ ՔԱՐԱՑԱՆ. ՏՆԻՑ ԲԱՐՁՐ ԵՐԱԺՇՏՈՒԹՅՈՒՆ ԷՐ ԼՍՎՈՒՄ

Armblog.am-ը ներկայացնում է՝ Լյուբան կանգ առավ դարպասի մոտ և քարացավ. տնից երաժշտության ձայներ էին լսվում։

Նա նայեց Վանյային, իսկ ամուսինը մռայլվեց։

— Դու որևէ մեկին բանալիներ տվե՞լ ես։

— Ոչ։ Երբեք։

Լյուբան բացեց դարպասն ու մտավ բակ։ Արահետի վրայի ձյունը տրորված էր, և նա հաշվեց առնվազն հինգ կամ վեց զույգ կոշիկի հետք։

Ինչ-որ մեծ ընկերություն վերջերս եկել էր այստեղ։

/// Family Conflict ///

Նրանք այս հողամասին տիրապետում էին արդեն երեսուն տարի։ Տունը կառուցել էր դեռ Վանյայի հայրը, հետո իրենք էին ավելացրել պատշգամբը, երկրորդ հարկն ու բաղնիքը։

Երեխաները գիտեին, թե որտեղ է պահված պահեստային բանալին, բայց գալուց առաջ միշտ զանգում էին։ Այդպես էր ընդունված իրենց ընտանիքում։

Վանյան առաջինը բարձրացավ մուտքի աստիճաններով։ Լյուբան գնում էր նրա հետևից՝ աչքը չկտրելով հյուրասենյակի պատուհաններից։

Վարագույրի հետևում ստվերներ էին շարժվում. ինչ-որ մեկը քայլում էր ներսում, մյուսները՝ պարում։

Նա ճանաչեց պահարանի ուրվագիծը, որտեղ պահվում էր մորից մնացած ճենապակին, և սիրտը վատ կանխազգացումից կծկվեց։

/// Sudden Change ///

Նրանք եկել էին ամառանոց՝ խողովակները ստուգելու։ Ամեն փետրվար Վանյան պնդում էր այս ուղևորության վրա, քանի որ մոտ տասնհինգ տարի առաջ մի անգամ բաց էին թողել զննումը, և նկուղում խողովակը ցրտից պայթել էր։

Ստիպված էին եղել փոխել ամբողջ համակարգը, և այդ ժամանակվանից ի վեր Վանյան չէր վստահում ո՛չ եղանակին, ո՛չ էլ բախտին։

Լյուբան մտադիր էր միաժամանակ նկուղից վերցնել մուրաբաները։ Թոռները շատ էին սիրում ելակինը, իսկ Բարեկենդանին ընդամենը երկու շաբաթ էր մնացել։

Երկվորյակները՝ Սոնյան և Միշան, հունվարին նշել էին իրենց չորրորդ ծննդյան օրը։ Լյուբան այդ տոնը հիշում էր մինչև ամենափոքր դետալը։

Որդին՝ Մաքսիմը, ինքն էր խոհանոցից բերել տորթը, վառել մոմերը, օգնել երեխաներին փչել դրանք, ապա կտրել ու բաժանել հյուրերին։

Իսկ կինը՝ Ալլան, այդ ողջ ընթացքում նստած էր սենյակի անկյունում՝ հեռախոսը ձեռքին։ Նա երեխաներին մոտեցել էր միայն մեկ անգամ, երբ հյուրերից մեկն առաջարկել էր ընտանեկան լուսանկար անել։

Ժպտացել էր տեսախցիկին, համբուրել Միշայի գլուխն ու նորից տեղավորվել բազմոցին։

Լյուբան այն ժամանակ լռել էր։ Նա մեծացել էր մի ընտանիքում, որտեղ ընդունված չէր հարազատներին քննարկել նրանց թիկունքում։

Մայրը միշտ ասում էր. կա՛մ ասա մարդու երեսին, կա՛մ պահիր մտքումդ։ Բայց ի՞նչ ասեր հարսին։

Որ նա վա՞տ մայր է։ Որ երեխաները նրան չե՞ն հետաքրքրում։

Լյուբան դրա իրավունքը չուներ, քանի որ Ալլան կարող էր պատասխանել. «Իսկ դուք ո՞վ եք, որ ինձ սովորեցնեք»։

Եվ այնուամենայնիվ, ամիսների ընթացքում լռելն ավելի ու ավելի էր դժվարանում։

/// Shocking Truth ///

Վանյան բացեց դուռը, և Լյուբան մտավ տուն։

Նախասրահում ծխի և ինչ-որ քաղցր, բալի բուրավետիչի հոտ էր գալիս։ Հատակին ընկած էին օտար վերարկուներ։

Բանալիների կախիչից կախված էր կանացի լաքապատ պայուսակ։

Լյուբան անցավ հյուրասենյակ ու տեսավ նրանց։

Վեց կամ յոթ հոգի այնպես էին տեղավորվել սենյակում, կարծես իրենց սեփական տանը լինեին։ Երկու աղջիկ նստած էին բազմոցին, կարճ մորուքով մի երիտասարդ կանգնած էր պատուհանի մոտ՝ գավաթը ձեռքին։

Մեկ ուրիշը փռվել էր Վանյայի բազկաթոռին, որտեղ ամուսինը սովորաբար հեռուստացույց էր նայում։ Սեղանին դրված էին շշեր, պանրի և երշիկի մնացորդներով ափսեներ, իսկ մոխրամանի փոխարեն ծառայում էր գժելի նախշերով սուրճի բաժակը։

Ալլան նստած էր երկրորդ բազկաթոռի արմնկակալին։ Հագին կարճ սև զգեստ էր, որն ակնհայտորեն նախատեսված չէր ձմեռային ամառանոցի համար, և բարձրակրունկ կոշիկներ։

Նա շամպայնի գավաթ էր բռնել և ծիծաղում էր աղջիկներից մեկի ասածի վրա։

Երբ Լյուբան ներս մտավ, Ալլան բարձրացրեց աչքերն ու դադարեց ծիծաղել։ Նրա դեմքին դժգոհության արտահայտություն հայտնվեց, ինչպես չարաճճիության վրա բռնված երեխայի։

— Օ՜, — ասաց նա ու տեղից չշարժվեց։ — Դուք հո հաջորդ հանգստյան օրերին էիք պատրաստվում գալ։

— Մենք ցանկացած հանգստյան օրվա կարող ենք գալ, — պատասխանեց Վանյան։ Նա խոսում էր հանգիստ, բայց Լյուբան զգում էր նրա ձայնի լարվածությունը։ — Սա մեր տունն է։

Խնդրում եմ, բացատրիր՝ ի՞նչ է այստեղ կատարվում։

Ալլան ուսերը թոթվեց։

— Որոշեցինք ընկերներով հանգստանալ։ Ի՞նչ վատ բան կա դրա մեջ։

— Իսկ դու թույլտվություն հարցրե՞լ ես։

— Ումի՞ց։ Ձեզանի՞ց։

Մորուքով տղան քմծիծաղ տվեց ու շրջվեց դեպի պատուհանը։ Աղջիկներից մեկն աչքերը ոլորեց ու ինչ-որ բան շշնջաց ընկերուհուն։

Լյուբան բառերը չլսեց, բայց տոնից գլխի ընկավ՝ լավ բան չէր։

— Այստեղ շնչելու օդ չկա, — նկատեց Լյուբան։

Նա փորձում էր հանգիստ խոսել, առանց էմոցիաների, քանի որ հաստատ գիտեր. եթե սկսի գոռալ, էլ կանգ չի առնի։

— Կօդափոխվի։

Վանյան մոտեցավ պահարանին ու բացեց դուռը։ Լյուբան տեսավ, թե ինչպես փոխվեց նրա դեմքը։

Տոնական սպասքից երկու բաժակ իրենց տեղում չէին, իսկ մեկի բռնակը կոտրված էր։ Այդ սպասքը պատկանում էր Լյուբայի մորը։

— Սա զոքանչիս ճենապակին է, — ասաց Վանյան, ու ձայնը դողաց։ — Թանգարանային նմուշ է։

— Լավ, էլի, — մորուքով տղան շրջվեց։ — Ու՞մ է պետք այդ աղբը։ Ցանկացած «Իկեայում» կարելի է նորը գնել։

Լյուբան նկատեց, թե ինչպես ամուսինը սեղմեց բռունցքները։ Քառասուն տարվա ամուսնության ընթացքում նա սովորել էր կարդալ նրա մարմնի լեզուն ավելի լավ, քան բառերը։

Նա երբեք ձեռք չէր բարձրացրել մարդու վրա, բայց հիմա շատ մոտ էր դրան։

— Երիտասարդ, — ասաց Վանյան դանդաղ, ընդգծելով ամեն մի բառը։ — Դուք գտնվում եք ուրիշի տանը։

— Լավ, հերիք է, պապ, — Ալլան իջավ բազկաթոռի արմնկակալից։ — Պետք չէ դրամատիկացնել։ Ոչ մի սարսափելի բան չի եղել։

— Ես քո հայրը չեմ, — բղավեց Վանյան։ — Ես ամուսնուդ հայրն եմ։ Եվ ես ուզում եմ իմանալ. որտե՞ղ են հիմա Սոնյան ու Միշան։

Հարցն Ալլային հանկարծակիի բերեց։ Նա մի պահ քարացավ, իսկ գավաթով ձեռքը կանգ առավ օդում։

— Տանն են, իհարկե։ Մաքսիմի հետ։

— Մաքսիմը գիտի՞, որ դու այստեղ ես։

Ալլան չպատասխանեց, գավաթը դրեց սեղանին, խաչեց ձեռքերն ու սկեսրոջը նայեց վերևից վար, չնայած նրանից մի գլուխ բարձր էր։

Լյուբան ավելի մոտեցավ։ Նա նայում էր հարսին ու փորձում հասկանալ, թե ինչ է կատարվում նրա գլխում։

Երեսնամյա կինը, ունենալով երկու փոքր երեխա, աշխատանքային օրով խնջույք է կազմակերպում ուրիշի ամառանոցում։ Ամուսինն աշխատանքի է։

Երեխաներն անհայտ է՝ որտեղ են։

— Ալլա, — ասաց Լյուբան կամաց, որպեսզի միայն հարսը լսի։ — Դու չորս տարեկան երկվորյակներ ունես։ Նրանք չեն կարող ինքնուրույն ուտելիք պատրաստել։

Նրանք չեն հասկանում, թե ինչու է մայրիկը գնացել և երբ կվերադառնա։ Ինչպե՞ս կարող էիր նրանց թողնել խնջույքի համար։

— Նրանք հոր հետ են։ Մաքսիմն ազատ օր է վերցրել, ամեն ինչ նորմալ է։

— Դու դրանում վստա՞հ ես։

Ալլան չպատասխանեց։ Նա նայեց ընկերներին, և Լյուբան նկատեց նրանց դեմքերի փոփոխությունը։

Մեկ րոպե առաջ նրանք տանտերերին նայում էին ծաղրանքով ու նյարդայնացած։ Այժմ նրանց հայացքներում հայտնվեց այլ բան՝ կա՛մ հետաքրքրություն, կա՛մ դատապարտում։

— Լավ, — ասաց Ալլան բարձրաձայն ու ծափ տվեց։ — Վերջ, ժողովուրդ, եկեք գնանք այստեղից։ Ծերերը ճիշտ են, պետք չէր այստեղ գալ։

Գնացինք, կշարունակենք ուրիշ տեղ։

/// Toxic Relationship ///

Ընկերությունը հավաքվեց մոտ տասը րոպեում։ Լյուբան կանգնած էր խոհանոցի դռան մոտ և հետևում էր, թե ինչպես են հյուրերը հագնում վերարկուները, փնտրում հեռախոսները, շշերից խմում գինու մնացորդները։

Նրանցից ոչ մեկը չհրաժեշտ տվեց, ներողություն չխնդրեց և չառաջարկեց օգնել մաքրելուն։

Ալլան դուրս եկավ վերջինը։ Նա շեմին կանգ առավ ու շրջվեց։

— Ես ասում էի նրանց, որ չարժե այստեղ գալ, — արդարացավ նա։ — Բայց նրանք պնդեցին։ Սա իմ մեղքը չէ։

Լյուբան լռեց։ Նա վաղուց էր նկատել հարսի այդ գիծը՝ պատասխանատվությունը բարդել ուրիշների վրա։

Մեղավոր էին ընկերները, հանգամանքները, եղանակը, ամուսինը, սկեսուրը, ով ասես, միայն ոչ ինքը։

Դուռը փակվեց։ Լյուբան լսեց, թե ինչպես դրսում շրխկացին մեքենաների դռները, գոռացին շարժիչները, և անվադողերը ճռռացին տրորված ձյան վրա։

Մի քանի րոպե անց ամեն ինչ լռեց։

Վանյան դուրս եկավ հյուրասենյակից ու կանգնեց կնոջ կողքին։

— Նայի, թե ինչ են արել, — հոգոց հանեց նա։

Լյուբան անցավ սենյակ ու շուրջը նայեց։

Վանյայի ծնողների կողմից Դաղստանից բերված գորգի վրա կարմիր գինու հետքեր կային։ Հատակը լի էր կեղտոտ հետքերով, քանի որ հյուրերը դրսի կոշիկներով էին քայլել։

Գժելի նախշերով սուրճի բաժակը լի էր ծխախոտի մնացորդներով։

— Սկսենք մաքրել, — ասաց Լյուբան։ — Տուր դույլն ու լաթը։

Նրանք աշխատում էին լուռ, առանց խոսելու։ Վանյան լվանում էր հատակը, իսկ Լյուբան մաքրում էր սեղանն ու աղբը հավաքում մեծ պլաստիկե տոպրակի մեջ։

Նա բացեց օդանցքը հոտը հեռացնելու համար, և փետրվարյան սառը օդը ներթափանցեց սենյակ։

Գորգի հետ ստիպված էին երկար չարչարվել։ Գինու հետքերը խորն էին ներծծվել, և ոչ մի մաքրող միջոց չէր օգնում։

Ի վերջո Վանյան փաթաթեց գորգն ու տարավ ցախատուն։

— Գարնանը կտանենք քիմմաքրման, — նկատեց նա։ — Գուցե փրկեն։

Լյուբան գլխով արեց։ Նա պայուսակից հանեց թեյով թերմոսը, որն իր հետ բերել էր Պետերբուրգից, և երկու բաժակ լցրեց։

Նրանք նստեցին սեղանի շուրջ և լուռ խմեցին՝ պատուհանից նայելով ձյունածածկ հողամասին։

— Կարծում ես՝ տո՞ւն գնաց, — հարցրեց Լյուբան։

— Հուսով եմ։

— Պետք է զանգել Մաքսիմին։

— Մի քիչ սպասիր։ Թող ինքնուրույն գլուխ հանի։

Լյուբան մի կողմ դրեց բաժակն ու նայեց ամուսնուն։ Վանյան հոգնած ու ծերացած տեսք ուներ։

Դեմքի կնճիռներն ավելի էին խորացել, իսկ աչքերը կորցրել էին փայլը։ Նա գիտեր, որ ամուսինը մտածում է որդու, թոռների և այն մասին, թե ինչպես դասավորվեց Մաքսիմի կյանքը։

Այդ պահին մուտքի դուռը բացվեց։

Շեմին կանգնած էր Ալլան։ Նրա թիկունքում Լյուբան նկատեց նույն այն մարդկանց, որոնց մի ժամ առաջ վռնդել էին։

Մորուքով տղան ձեռքերում բռնել էր փայտե մի արկղ, որից երևում էին շշերի վզիկներ։

— Օ՜, հիանալի է, — ասաց Ալլան ու ժպտաց։ — Ես ասում էի, չէ՞, որ նրանք մեր փոխարեն կմաքրեն։ Ներս եկեք, հիմա կարելի է նորմալ հանգստանալ։

/// Heartbreaking Decision ///

Լյուբան նստած էր խոհանոցում և հեռախոսը պահել էր ականջին։ Մատներն այնպես էին դողում, որ հազիվ էր գտել ճիշտ համարը։

— Ալլո՞։ Մա՞մ, — Մաքսիմի ձայնը զարմացած էր հնչում։ — Ինչո՞ւ ես զանգել։

Բա՞ն է պատահել։

— Մաքսիմ, մենք ամառանոցում ենք։ Ալլան այստեղ է։

Ընկերների հետ։

— Սպասիր, ո՞նց թե ամառանոցում։ Նա ասաց, որ Պուշկին է գնում՝ Սվետայի ծննդյան տարեդարձին։

— Նա Պուշկինում չէ։ Նա Վիրիցայում է։

Առանց հարցնելու մտել է մեր տուն ու խնջույք կազմակերպել։ Մենք նրանց դուրս արեցինք, մաքրեցինք, բայց նրանք նորից հետ եկան։

Մաքսիմը լռեց։ Լյուբան լսում էր, թե ինչպես է որդին քայլում, ինչպես է ճռռում դուռը, ու ինչպես են նրա քայլերը հնչում մանրահատակի վրա։

— Մամ, մի վայրկյան սպասիր։

Անցավ մի րոպե։ Լյուբան սպասում էր՝ հեռախոսը երկու ձեռքով ականջին սեղմած։

— Նրանք այստեղ են, — վերջապես խոսեց Մաքսիմը, ու նրա ձայնը խուլ ու խռպոտ էր։ — Սոնյան ու Միշան։ Մենակ են իրենց սենյակում։

Կոնստրուկտոր են խաղում։ Ես հենց նոր վերադարձա աշխատանքից, մտածում էի՝ Ալլան տանն է։

Իսկ խոհանոցը դատարկ է, երեխաներն առավոտից սոված են։

— Տեր Աստված, Մաքսիմ։

— Նա դատարկել է վարկային քարտը։ Երկու ժամ առաջ ինձ ծանուցում եկավ՝ երեսուն հազար մեկ գործարքով։

Մտածում էի՝ խանութում է։ Իսկ նա, պարզվում է…

Նա խոսքը կիսատ թողեց։ Լյուբան լսում էր որդու ծանր շնչառությունը և պատկերացնում նրա դեմքը՝ գունատ, աչքերի տակ սև շրջանակներով, շրթունքների մոտ խորը կնճիռներով։

Մաքսիմը երեսունհինգ տարեկան էր, բայց վերջին մեկ տարում տասը տարով ծերացել էր։

— Մամ, ոչինչ մի արեք։ Մի գոռացեք նրա վրա, ձեռք մի տվեք։

Ես ինքս կգամ ու ամեն ինչ կլուծեմ։ Ինձ երկու ժամ է պետք։

— Ի՞նչ ես պատրաստվում անել։

— Կպարզեմ։ Խնդրում եմ, պարզապես սպասեք ինձ։

Հաջորդ երկու ժամն անվերջանալի էր թվում։ Լյուբան ու Վանյան նստած էին երկրորդ հարկի ննջասենյակում, քանի որ Ալլայի ընկերախմբի կողքին գտնվելն անտանելի էր։

Ներքևից լսվում էին երաժշտություն, ծիծաղ, բաժակների զրնգոց։ Ինչ-որ մեկն ուրախ բացականչում էր, մյուսը՝ ճչում։

Մի քանի անգամ Լյուբան լսեց, թե ինչպես է Ալլան բարձրաձայն պատմում ինչ-որ պատմություն, և հյուրերը քրքջում են ի պատասխան։

— Ես երբեք չեմ հասկացել նրան, — խոստովանեց Լյուբան։ Նա պառկած էր անկողնուն վերմակի վրայից՝ առանց հանելու վերարկուն ու կիսաճտքավոր կոշիկները։ — Մաքսիմը սիրահարվեց տղայի պես, առաջին հայացքից։

Բերեց մեր տուն, ծանոթացրեց։ Գեղեցիկ, ուրախ, շատախոս։

Մտածում էի՝ երիտասարդ է դեռ, քսանհինգ տարեկան, կզվարճանա ու կհանդարտվի։

— Նա արդեն երեսուն է։ Չի հանդարտվել։

— Երբ ծնվեցին երեխաները, նա մեկ շաբաթ անկողնուց վեր չկացավ։ Պառկած էր հեռախոսով ու սերիալներ էր նայում։

Ես գալիս էի ամեն օր, օգնում էի։ Լվանում էի տակդիրները, կերակուր էի պատրաստում, զբոսնում էի մանկասայլակով։

Մաքսիմն աշխատում էր, ժամանակ չուներ։ Ալլան ոչ մի անգամ ինձ շնորհակալություն չհայտնեց։

Ոչ մի անգամ, Վանյա։

Ամուսինը նստած էր պատուհանի մոտ և նայում էր մութ ճանապարհին։ Հարևանի ցանկապատի մոտի լապտերը հազիվ էր լուսավորում բակը, և ձյունը տեղում էր մանր, փշոտ փաթիլներով։

— Դու նրա դայակը չես, — պնդեց նա։

— Ես տատիկ եմ։ Ուզում էի օգնել։

Ուզում էի, որ թոռներս նորմալ ընտանիքում մեծանան։

Ներքևից աղմուկ լսվեց՝ ինչ-որ մեկը ծանր բան գցեց։ Լյուբան ցնցվեց ու ականջ դրեց։

Ալլան ծիծաղեց, և նրա ծիծաղը կտրուկ ու ճղճղան հնչեց։

— Եվս մեկ ժամ, — նշեց Վանյան։ — Դիմացիր։

/// Seeking Justice ///

Մաքսիմի մեքենան հայտնվեց ճիշտ երկու ժամ անց։ Լյուբան կանգնած էր պատուհանի մոտ և տեսավ, թե ինչպես լուսարձակները լուսավորեցին ձյունոտ ճանապարհը, մեքենան թեքվեց դեպի դարպասն ու կանգ առավ։

Հետևից մոտեցավ երկրորդ մեքենան՝ սպիտակ, կողքին գրությամբ, որը Լյուբան չկարողացավ կարդալ մթության մեջ։

Նա իջավ առաջին հարկ։ Հյուրասենյակում դեռ երաժշտություն էր հնչում, բայց ավելի կամաց, քան նախկինում։

Հյուրերը հոգնել էին ու ցրվել անկյուններով։ Մորուքով տղան ննջում էր բազկաթոռին, աղջիկները թերթում էին հեռախոսները։

Ալլան կիսապառկած էր բազմոցին և նայում էր առաստաղին։

Մուտքի դուռը բացվեց։

Մաքսիմն առաջինը ներս մտավ։ Լյուբան երբեք որդուն այսպիսին չէր տեսել։

Նրա դեմքը գունատ էր ու անշարժ, ինչպես դիմակ։ Շրթունքները սեղմված էին բարակ գծով։

Աչքերը նայում էին ուղիղ առաջ՝ առանց թարթելու։

Նրա հետևից ներս մտան երկու հոգի. մոտ քառասուն տարեկան մի կին՝ խիստ մոխրագույն վերարկուով, և ավելի երիտասարդ մի տղամարդ՝ կաշվե թղթապանակը թևի տակ։ Երկուսն էլ հագնված էին պաշտոնական, գործնական ոճով։

— Սրանք խնամակալության մարմինների ներկայացուցիչներն են, — բարձրաձայնեց Մաքսիմը՝ խլացնելով երաժշտությունը։ — Ես դիմում եմ ներկայացրել։

Ալլան նստեց բազմոցին։ Հեռախոսը սահեց մատների միջից ու ընկավ գորգին։

— Ի՞նչ դիմում, — նա նայում էր ամուսնուն, և նրա աչքերը լայնացել էին չհասկանալուց։ — Ինչի՞ մասին ես խոսում։

— Քեզ ծնողական իրավունքներից զրկելու մասին։

/// Final Decision ///

Սենյակում լռություն տիրեց։ Մորուքով տղան բացեց աչքերն ու սևեռվեց Մաքսիմի վրա։

Աղջիկները կտրվեցին հեռախոսներից ու իրար նայեցին։

Ալլան բարձրացավ բազմոցից։ Նա օրորվեց՝ այդ ժամերին շատ էր խմել, և բռնվեց բազկաթոռի արմնկակալից։

— Սա կատակ է, — պնդեց նա։ — Դու կատակում ես։ Սա ինչ-որ հիմար խաղարկություն է։

— Ոչ։ Այսօր ես վերադարձա աշխատանքից ու տեսա, որ երեխաները մենակ են բնակարանում։

Քաղցած, չսանրված, կեղտոտ հագուստով։ Դու գնացել էիր՝ առանց զգուշացնելու ու նրանց մասին հոգ տանելու։

Վարկային քարտից մեկ օրում երեսուն հազար ռուբլի ես ծախսել։ Այդ գումարը նախատեսված էր երեխաների համար։

— Դա մեր ընդհանուր գումարն է։ Ես իրավունք ունեմ։

— Դու երեխաներին լքելու իրավունք չունես։

Մորուքով տղան դանդաղ ոտքի կանգնեց բազկաթոռից։ Նա վերցրեց բաճկոնը թիկնակից ու շարժվեց դեպի դուռը՝ աշխատելով ոչ մեկի չնայել։

Նրա հետևից գնացին նաև մյուս հյուրերը՝ լուռ, արագ, առանց հետ նայելու։ Մեկ րոպե անց սենյակում մնացին միայն Լյուբան, Վանյան, Մաքսիմը, Ալլան և երկու անծանոթ՝ պաշտոնական հագուստով։

— Մաքսիմ, խնդրում եմ, — Ալլան մոտեցավ ամուսնուն ու փորձեց բռնել նրա ձեռքը։ — Ես ամեն ինչ կուղղեմ։ Այլևս այդպես չեմ անի։

Սա վերջին անգամն էր, երդվում եմ քեզ։

— Դու դա ասում էիր հոկտեմբերին, երբ երեխաներին մենակ գտա զբոսայգում։ Դու դա ասում էիր դեկտեմբերին, երբ գիշերը ակումբ էիր գնացել։

Դու դա ասում էիր երեք շաբաթ առաջ, երբ մոռացել էիր նրանց մանկապարտեզից վերցնել։

— Ես սիրում եմ Սոնյային ու Միշային։ Նրանք իմ երեխաներն են։

— Այդ դեպքում ինչո՞ւ նրանց չես կերակրում։ Ինչո՞ւ նրանց հետ չես խաղում։

Ինչո՞ւ Սոնյան երեկ ինձ հարցրեց՝ արդյոք մայրիկն իրեն սիրում է։

Ալլան լռեց։ Նրա այտերով արցունքներ հոսեցին՝ լղոզելով սևաներկն ու թողնելով սև հետքեր այտոսկրերի վրա։

Մոխրագույն վերարկուով կինը մոտեցավ ու Ալլային մեկնեց այցեքարտը։

— Դուք պետք է ներկայանաք անչափահասների գործերով հանձնաժողովի նիստին, — զգուշացրեց նա։ — Ամսաթիվն ու ժամը կնշվեն պաշտոնական ծանուցագրում, որը փոստով կստանաք երկու շաբաթվա ընթացքում։

— Ի՞նչ հանձնաժողով։ Ինչի՞ համար։

Ես ոչ մի վատ բան չեմ արել։

— Դուք անչափահաս երեխաներին թողել եք առանց հսկողության և պատշաճ խնամքի։ Սա հիմք է ծնողական իրավունքներից զրկելու կամ սահմանափակելու հարցը քննարկելու համար։

Ալլան շրջվեց դեպի սկեսուրը։ Լյուբան տեսնում էր, թե ինչպես են դողում նրա շրթունքները, ինչպես են ցնցվում ուսերը բարակ զգեստի տակ։

Հարսի աչքերում իսկական սարսափ կար. Լյուբան երբեք նրա դեմքին նման արտահայտություն չէր տեսել։

— Լյուբով Նիկոլաևնա, — աղերսեց Ալլան խզված ձայնով։ — Ասեք նրան։ Դուք հո հասկանում եք։

Ես վատ մայր չեմ։ Պարզապես հոգնել եմ, ինձ հանգիստ էր պետք։

Բոլորն էլ երբեմն հանգստի կարիք ունեն։ Դուք գիտեք, թե որքան դժվար է երկու երեխաների հետ։

Ասեք Մաքսիմին, որ ես կուղղվեմ։

Լյուբան նայում էր հարսին և մտածում, թե ինչպես էր երեսունհինգ տարի առաջ ինքը մեծացնում Մաքսիմին։ Վանյան այն ժամանակ երկու տեղ էր աշխատում, գնում էր առավոտյան յոթին ու վերադառնում գիշերը տասնմեկին։

Փողը ոչնչի չէր հերիքում։ Դայակներ, օգնականներ, հանգիստ. այդ ամենը գոյություն ուներ միայն հարուստների ամսագրերում։

Լյուբան միայնակ էր գլուխ հանում և ոչ մի անգամ, ոչ մի միակ անգամ որդուն սոված կամ առանց հսկողության չէր թողել։

— Գնա ամուսնուդ հետ, — վերջապես արձագանքեց նա։ — Մնացածը ես չեմ որոշելու։

Մաքսիմը բռնեց կնոջ արմունկից և տարավ դեպի դուռը։ Ալլան քայլում էր անվստահ, օրորվելով բարձրակրունկների վրա։

Շեմին նա շրջվեց և նայեց սկեսրարին ու սկեսրոջը, բայց ոչինչ չասաց։

Խնամակալության ներկայացուցիչները դուրս եկան նրանց հետևից։ Լյուբան լսեց, թե ինչպես շրխկացին մեքենաների դռները, ու գործի ընկան շարժիչները։

Մեկ րոպե անց աղմուկը դադարեց, և տանը լռություն տիրեց։

Վանյան մոտեցավ պատուհանին ու հետ քաշեց վարագույրը։ Կարմիր լուսարձակները հեռանում էին ձյունոտ ճանապարհով, մինչև անհետացան շրջադարձի հետևում։

— Հիմա ի՞նչ կլինի, — հարցրեց Լյուբան։

— Չգիտեմ։ Դատ, երևի։

Ինչ-որ փորձաքննություններ։ Մաքսիմը կպարզի։

— Իսկ երեխանե՞րը։

— Կմնան հոր հետ։ Համենայնդեպս, առայժմ։

Լյուբան նստեց սեղանի շուրջ ու գլուխը բռնեց ձեռքերով։ Նա իրեն դատարկված ու քամված էր զգում, կարծես բոլոր ուժերը խլել էին իրենից։

Օրը սկսվել էր խողովակները ստուգելու համար ամառանոց սովորական այցով, բայց ավարտվեց որդու ընտանիքի կործանմամբ։

— Սա մեր մե՞ղքն է, — հարցրեց նա։ — Եթե այսօր չգայինք, ոչինչ չէր լինի։

— Կլիներ։ Վաղ թե ուշ։

Դու ինքդ տեսար, թե նա ինչպես է վերաբերվում երեխաներին։ Սա առաջին անգամը չէ և ոչ էլ վերջինը։

Մաքսիմը վաղուց պետք է մի բան աներ։

Ընտանիքը միայն միասին ապրելը չէ, այլև հոգատարությունն ու պատասխանատվությունը, որի բացակայությունն ի վերջո հանգեցնում է անխուսափելի բաժանման։

Lyuba and her husband arrived at their country house only to find their daughter-in-law, Alla, throwing a party with her friends. Their twin grandchildren were nowhere to be seen. Alla had left the four-year-olds completely alone at home while she maxed out a credit card to party. When Maksim, Alla’s husband, found out, he arrived with child protective services. Tired of her constant neglect, he finally decided to file for the termination of her parental rights, ending the toxic situation for the sake of his children.

😢 ՀԱՎԱՆԵՑԻ՞Ք ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ 😢

Արդյո՞ք հայրը ճիշտ վարվեց՝ դիմելով խնամակալության մարմիններին, թե՞ արժեր վերջին հնարավորություն տալ։ Ո՞րն է ծնողական իրավունքի սահմանը։

Կիսվեք մեկնաբանություններում ձեր կարծիքով։ 👇

⚠️ ԿԱՐԵՎՈՐ ԾԱՆՈՒՑՈՒՄ: Այս հոդվածը կրում է բացառապես տեղեկատվական բնույթ և չի կարող դիտարկվել որպես իրավաբանական խորհրդատվություն։ Ընտանեկան և ծնողական իրավունքներին վերաբերող ցանկացած հարցի դեպքում անհրաժեշտ է դիմել համապատասխան մարմիններին և որակավորված մասնագետներին։

⚠️ Հոդվածը պատրաստվել է հատուկ Armblog.am կայքի համար։ Նյութի ամբողջական կամ մասնակի վերահրապարակումը խստիվ արգելվում է։