ՍԿԵՍՈՒՐՍ ԻՆՁ ԿԹՈՒ ԿՈՎ ԷՐ ՀԱՄԱՐՈՒՄ, ՀԱՐԵՎԱՆՈՒՀԻՍ՝ ՓՉԱՑԱԾ, ԵՎ ԲՈԼՈՐՆ ՈՒԶՈՒՄ ԷԻՆ, ՈՐ ԵՍ ՆԵԽԵՄ ԱՅԴ ԳՅՈՒՂՈՒՄ, ԲԱՅՑ ՀԻՄԱ ԵՍ ՆՐԱՆՑ ՔԱՂԱՔԱՎԱՐԻ ԺՊՏՈՒՄ ԵՄ ՀԵՆՑ ԱՅԴՏԵՂԻՑ

Աննան քայլում էր գյուղի ճանապարհով՝ ոտքերի տակ զգալով տրորված հողի առաձգականությունը, որը դեռ պահում էր գիշերվա զովությունը:

Արևի լույսը, ճեղքելով թխկիների խիտ սաղարթը, ոսկեգույն շողերով պառկում էր նրա նոր՝ հասած սալորի գույնի բարակ բրդյա վերարկուի վրա:

Նա շարժվում էր թեթև ու ինքնավստահ՝ որսալով ցանկապատների ու կիսաբաց փեղկերի հետևից սահող հայացքները:

Նրա ճանապարհը դեպի առաջ էր, դեպի նոր օր, դեպի մի կյանք, որը, թվում էր, նորից էր սկսվում երկար ու դաժան ձմեռվանից հետո:

— Մի հատ նայեք: Աննուշկան է: Էս ո՞ւր է ճամփա ընկել՝ էսպես զուգված-զարդարված:

— Իրայինց մոտ երևի, այցելության: Տեսա՞ք՝ ինչ է դարձել: Վաճառողուհի է, երևի, բայց տեսքը՝ ոնց որ հենց հիմա կինոյում նկարեն: Ասում են՝ քաղաքում հովանավոր է գտել, նա էլ հագցրել է:

— Դե լավ, չի կարող պատահել: Ո՞ւմ է պետք երեխայի հետ, այն էլ՝ առանց կարգին կրթության:

— Բա վերարկուն տեսա՞ր: Ի՜նչ վերարկու է: Էհ, հարուստ է ապրում հիմա: Հե՛յ, Աննա, էդ ինչի՞ ես անցնում առանց բարևելու:

ԱՆՆԱՆ ԿԱՆԳ ԱՌԱՎ…

Նա սահուն թեքեց գլուխը և, հայացքով հանդիպելով խոսողին, հանգիստ ու արժանապատվորեն գլխով արեց:

— Բարև, տիկին Իրինա: Իսկ դու դեռ նույնկե՞րպ ես անհանգստանում բոլորի գործերի համար՝ բացի քո սեփականից:

— Իսկ ինչի՞ս համար տխրեմ: Իմ մոտ ամեն ինչ կարգին է: Մարդս տանն է, կուշտ, գոհ, աղջիկս՝ Զոյան, քաղաքում տեղավորված: Բակում մաքրություն, կարգուկանոն: Տխրելու բան չկա:

— Դե ինչ, Զոյային ես քաղաքում տեսել եմ: Ձեզ բարևում էր: Մեկնում է նա՝ ամուսնու հետ: Շուտով նրանց երեխան պիտի ծնվի:

Աննան մեղմ ժպտաց, ևս մեկ անգամ գլխով արեց ի նշան հրաժեշտի ու շարժվեց առաջ՝ թիկունքում թողնելով Իրինա Եգորովնային, ով կանգնել էր զարմանքից բերանը բաց:

— Ի՞նչ երեխա: Էդ ի՞նչ ես դուրս տալիս: Ի՞նչ ամուսին:

Բայց Աննան հետ չնայեց ու ոչինչ չբացատրեց: Թող ինքնուրույն գլուխ հանեն ուրիշների ճակատագրերի խճճված թելերից:

ԳՅՈՒՂՈՒՄ ԱՆՆԱՆ ՎԱՂՈՒՑ ՉԷՐ ԱՊՐՈՒՄ

Նրա բացակայությունը շատերին բամբասանքի ու դատապարտման առիթ էր տալիս:

Ո՞նց թե, ամուսինը ընդամենը կես տարի առաջ է մահացել, իսկ երիտասարդ այրին, կարճ սգալուց հետո, հավաքել է իրերը ու մեկնել քաղաք՝ որդուն՝ Ալեքսեյին, թողնելով սկեսուրի՝ Գալինա Ստեպանովնայի մոտ:

Տղան այն ժամանակ հազիվ հինգ տարեկան էր:

— Էդ ո՞ւր ես հավաքվել: Վիշտը խե՞լքդ մթագնել է: — ողբում էր սկեսուրը՝ հետևելով, թե ինչպես է հարսը վանդակավոր ճամպրուկի մեջ դասավորում համեստ զգեստներն ու վերնաշապիկները: — Ալյոշան կկարոտի, իսկ դու ինքդ որտե՞ղ ես մնալու, ի՞նչ ես անելու:

Գալինա Ստեպանովնան կարոտում էր որդուն:

Սղոցարանում տեղի ունեցած անհեթեթ դեպքը մի ակնթարթում խլել էր նրա կյանքը:

Հետո եկել էր գյուղապետը, ինչ-որ լպրծուն, խուճուճ հարցեր էր տվել՝ ամբողջ տեսքով ցույց տալով, որ ընտանիքին ավելի լավ է չփորփրել մանրամասները: Աննան միանգամից կեղծիքը զգացել էր:

Նա սկսեց կամաց-կամաց պարզել, թե ինչ է եղել իրականում:

Տղամարդիկ լռում էին, աչքերը փախցնում: Միայն ծեր Նիկիֆորը, ով ամբողջ գյուղին հայտնի էր խմիչքի հանդեպ իր թուլությամբ, ասաց նրան, որ երեկոյան մտնի իր մոտ:

ԾԵՐՈՒՆԻՆ ՊԱՏՄԵՑ ՃՇՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆԸ… 🥃

Նստեցրեց ճռռացող խոհանոցային սեղանի մոտ, իր ու հյուրի համար մուգ, խոտաբույսերի հոտով օղի լցրեց, դրեց թթու վարունգով ու կաղամբով ամանը, անուշաբույր կարտոֆիլը:

Գլխով արեց, թե՝ կե՛ր, մի՛ քաշվիր:

Իսկ հետո, «ողորմաթասից» հետո, պատմեց, որ Մաքսիմը՝ Աննայի ամուսինը, վիճել է գյուղապետի որդու՝ Կիրիլի հետ: Թե ինչի պատճառով՝ չասաց:

Բայց վեճի ժամանակ Մաքսիմին հրել են, նա սայթաքել է ու քունքով խփվել հաստոցի սուր անկյանը…

Իսկ հետո բոլորին հայտարարել են, թե ուղղակի գլուխը պտտվել է, դրա համար էլ ընկել է: Գյուղապետը բոլորին վախեցրել է, սպառնացել ազատել աշխատանքից, եթե մեկնումեկը բերանը բացի:

— Դե խմիր, խմիր, Աննուշկա: Կթեթևանաս, — մրթմրթում էր Նիկիֆորը՝ էլի լցնելով:

Նա ձգվեց դեպի Աննան՝ մխիթարություն փնտրելով, բայց կինը շրջվեց: Փակեց աչքերը, խորը ու ծանր շունչ քաշեց, կարծես փորձելով արտաշնչել ամբողջ կուտակված ցավը, իսկ հետո կտրուկ վեր թռավ ու վազելով դուրս եկավ մութ, բորբոսի ու ինքնաեռ օղու հոտով խրճիթից:

ԳՅՈՒՂԱՊԵՏԻ ՏՈՒՆԸ ԿԱՆԳՆԱԾ ԷՐ ԾԱՅՐԱՄԱՍՈՒՄ

Աննան, թեթևակի շնչակտուր եղած, մոտեցավ դարպասին, քաշեց բռնակը՝ փակ էր:

— Դո՛ւրս արի, Անդրեյ Վասիլևիչ: Դո՛ւրս արի, ասում եմ, թե չէ ավելի վատ կլինի:

Պատուհաններից մեկում լույս երևաց, հետո դուրս նայեց վախեցած, այտուցված դեմքը:

— Էդ ի՞նչ ես աղմկում, Աննա: Գնա քնիր, գիշեր է:

— Չեմ գնա: Չեմ գնա, մինչև ճշմարտությունը չլսեմ: Կիրիլիդ փրկեցի՞ր: Մտածում ես՝ էդպես մարսելո՞ւ եք: Մարդասպաննե՛ր: Թշվառ վախկոտնե՛ր: Այստեղ բեր նրան: Աչքերը կհանեմ:

Աննան ուժով հրեց դարպասը: Անդրեյ Վասիլևիչը արագ տաբատը հագավ ու դուրս եկավ բակ:

Մոտեցավ ցանկապատին ու արհամարհանքով ոտքից գլուխ չափեց կնոջը:

— Օհ, նայում եմ՝ խմած ես: Դրա համար էլ էդպես համարձակվել ես…

— Իսկ ո՞ւր է Կիրիլը: Ո՞ւր է որդիդ: Թող դուրս գա ու պատմի, թե ոնց ամուսնուս… ոնց…

Աննան չկարողացավ զսպել իրեն: Արցունքները, որոնք կուտակել էր ամիսներ շարունակ, դուրս հորդեցին:

Նա սահեց ցողից թաց խոտի վրա, ծնկի իջավ ու հեկեկաց՝ դառը, անմխիթար, ինչպես տանը թույլ չէր տալիս իրեն, որպեսզի փոքրիկ Ալյոշային չվախեցնի:

— Խելքի՛ արի: Որդի ունես: Հեսա միլիցիա կկանչեմ, հարբած վիճակում սկանդալ անելու համար ծնողական իրավունքից կզրկեն, Ալյոշային կխլեն, կմնաս ձեռնունայն: Գնա տուն, հիմար կին: Գնա, վաղը կխոսենք:

«ՉԵՍ ՎԱԽԵՑՆԻ» 😡

Աննան թափահարեց գլուխը՝ ափով սրբելով թաց այտերը:

— Չե՛ս վախեցնի: Լսո՞ւմ ես, փորավոր տակառ: Այստեղ բեր Կիրիլիդ: Հենց հիմա:

Նա վեր թռավ ու նոր ուժով սկսեց ցնցել դարպասը: Անդրեյ Վասիլևիչը վախեցած հետ գնաց, հետո ջանք գործադրեց, առաջ եկավ, բռնեց Աննայի ուսերից, ձգեց դեպի իրեն այնքան մոտ, որ կինը զգաց ծխախոտի ու սոխի հոտը, ու շշնջաց ուղիղ ականջին.

— Կնամոլ էր քո Մաքսիմը: Կիրիլի հետ կին չեն կիսել, վեճ է եղել: Ուզո՞ւմ ես ամբողջ կեղտը դուրս թափեմ: Ամբողջ գյուղը կիմանա, թե ոնց էր հարևան գյուղի բուժքրոջ մոտ գնում, ոնց էր քեզ խաբում, թե գործի տեղն է գիշերում, ոնց…

Աննան ջղաձգորեն հեկեկաց, ափը սեղմեց շուրթերին ու սկսեց արագ-արագ բացասաբար շարժել գլուխը:

— Սուտ է: Չհամարձակվես տենց խոսել: Իրավունք չունես:

Նա թափ առավ ու բռունցքով խփեց ուղիղ գյուղապետի այտին: Նա ախ քաշեց, տատանվեց ու ծանր ընկավ թաց խոտի վրա:

— Հա բոլորը գիտեն: Բոլորը, մենակ դու, կույր կատվի պես, ոչինչ չէիր տեսնում, — գոռաց նա՝ տրորելով վնասված տեղը:

Ճիչի վրա դուրս վազեց գյուղապետի կինը: Տան դռան մեջ երևաց ինքը՝ Կիրիլը՝ մռայլ հետևելով կատարվածին:

Իսկ Աննան, մինչև արյուն գալը կծելով շուրթն ու հպարտ վեր տնկելով կզակը, հեռացավ մութ ճանապարհով՝ զգալով, թե ինչպես են ցավում ու բաբախում բռունցք դարձած մատները:

«ՑԱՎՈՒՄ Է… ՈՒՐԵՄՆ ԴԵՌ ՈՂՋ ԵՄ…» 💔

Աննան երկար թափառեց քնած փողոցներով, մինչև շնչառությունը հանգստացավ: Պետք էր ուշքի գալ, կտոր առ կտոր հավաքել պատառոտված հոգին:

— Վերադարձա՞ր: — Սկեսուրը նրան դիմավորեց դատապարտող հայացքով: — Ալյոշան հիվանդացել է, ամբողջ մարմինը վառվում է, իսկ դու ման ես գալիս, հայտնի չէ՝ որտեղ ես կորել: Խմա՞ծ ես ինչ է: Հլը շնչի՛ր:

Աննան դառը քմծիծաղ տվեց:

— Մաքսիմի հոգեհանգիստն էինք անում ծեր Նիկիֆորի հետ: Նա ինձ այնպիսի բաներ պատմեց մեր կյանքի մասին… Զարմացա մնացի…

Գալինա Ստեպանովնայի հոնքերը վեր բարձրացան, աչքերը վազվզեցին՝ խուսափելով հանդիպակաց հայացքից:

— Ա՜, ուրեմն դու է՞լ… ամեն ինչ իմացար: — երկարացրեց նա, և ձայնի մեջ թեթևության պես մի բան հնչեց: — Ծածկո՞ւմ էիր որդուս, հա՞: Հենց էդ անհավատարմության պատճառով էլ զոհվեց, ուրիշ կերպ լինել չէր կարող…

— Լռի՛ր: Հենց հիմա լռի՛ր: — շշնջաց Աննան: — Իսկ դու մտածում էիր՝ քեզ պես ոսկրոտ ու միշտ հոգնածի՞ն պիտի հավաներ: Ոնց անշուք կայիր, տենց էլ մնացիր: Գնա ավելի լավ է Ալյոշային նայի, լրիվ թուլացել է, մինչև դու փողոցներում ես:

Գիտեր… Ուրեմն մայրը ամեն ինչ գիտեր:

Միգուցե և հավանություն չէր տալիս, բայց սիրելի որդուն դեմ չէր գնացել:

Աննան գրկեց տաք, քրտինքի մեջ կորած տղային, այտը հպեց նրա ճակատին: Կրակ…

Որդու հիվանդությունը ժամանակավորապես շեղեց Աննային: Բայց երբ Ալեքսեյը սկսեց ապաքինվել, ծանր մտքերը վերադարձան:

Ձմռանը մոտ, երբ Ալյոշան քնեց, Աննան նստեց Գալինա Ստեպանովնայի դիմաց ու հաստատուն ասաց.

— Քաղաք եմ գնալու: Կտեղավորվեմ, գործ կգտնեմ: Ալյոշան առայժմ ձեզ մոտ կմնա: Հենց ամեն ինչ կարգավորվի՝ կտանեմ:

ՍԿԵՍՈՒՐԸ ՔԱՐԱՑԱՎ…

— Հիմար բաներ դուրս մի տուր: Նստիր տեղդ, գործերը գլխից շատ են:

— Ոչ, ես կգնամ: Այլևս չեմ կարող այստեղ մնալ: Փող կուղարկեմ Ալյոշայի համար:

— Ուրեմն, ամուսինդ հողի տակ է, իսկ դու՝ քա՞մուն տված: Երեխային պառավի վզի՞ն: Բոլորդ քաղաք եք փախչում: Էն Զոյա Վլասովան էլ է ճամպրուկները հավաքում… Էնտեղ ի՞նչ է, դրա՞խտ է: Իսկ էստեղ ո՞վ պիտի աշխատի: Իմ ձեռքերին նայի՛ր:

Սկեսուրը Աննայի քթի տակ խոթեց իր կոշտացած, խորը ճաքերով ափերը:

— Ամբողջը ճաքած է, ցավում է, բայց ես աշխատում եմ: Ձեզ՝ չվող թռչուններիդ համար…

Աննան շրջվեց:

— Դե թող: Թող մեզ թոռանս հետ: Չէիր սիրում մեզ, Մաքսիմին հողը դրեցիր, հիմա էլ հեշտ կյանքի հետևի՞ց ես վազում…

Գալինա Ստեպանովնան հեկեկաց: Նրա աշխարհը փլուզվում էր:

Աննան ու Զոյան՝ երկու փախստական նույն գյուղից, վարձեցին մի նեղ սենյակ երկուսի համար: Զոյան, օգտագործելով իր կապերը, երկուսին էլ տեղավորեց նոր բացված գալանտերեայի խանութում որպես վաճառողուհի:

Գործը բարդ չէր. հաշվել երկուսն էլ գիտեին, ժպտալ գնորդներին՝ նույնպես:

ՔԱՂԱՔԱՅԻՆ ԿՅԱՆՔԸ… 🏙️

Աննային կանգնեցրին թելերի, կոճակների ու ձեռագործի մանրուքների բաժնում: Զոյան՝ տեսքով, կրակոտ բնավորությամբ աղջիկը, զբաղեցրեց տեղը օծանելիքի բաժնում:

Գյուղում նրանք գրեթե չէին շփվում:

— Իսկ Ալյոշան ո՞նց կլինի: Երեխայի հետ քեզ ոչ մի տեղ չեն ընդունի:

— Ալյոշան կմնա այնտեղ: Տատիկի հետ: Կգնամ-կգամ, փող կուղարկեմ:

Խանութի տնօրենը՝ Ռոման Պավլովիչը, Զոյայի ծանոթն էր: Աննայից գոհ էր, երբեմն նույնիսկ պարգևավճար էր տալիս: Իսկ Զոյային ընդհանրապես ողողում էր օծանելիքներով:

— Զոյա, իսկ ինչի՞ քո ծանոթը քեզ իր մոտ չկանչեց: Սենյակ ես վարձում, նեղվում, իսկ նա, ասում են, մեծ բնակարան ունի:

Զոյան ուսերը թոթվեց, ծիծաղեց, հետո շշնջաց.

— Դու ի՞նչ է, մինչև հիմա չե՞ս հասկացել: Այ Աննուշկա, միամիտ ես էլի: Եթե բարեկամ լիներ, գոնե մի անգամ գյուղում կերևար, չէ՞ որ ազգական ենք: Ծանոթ…

— Ուրեմն դու նրա հետ… Դու նրան… — Աննան դեմքը ծամածռեց:

— Հա: Փոխարենը մենք գործ ունենք: Ես վատն եմ, հա՞: Իսկ դու լավն ես: Դու դժբախտ այրի ես, իսկ ես՝ փչացած: Դե, ինչի՞ ես լռում, ասա՛: Հա, ես հարազատ տնից՝ էդ փոսից դուրս պրծնելու համար ամեն ինչի պատրաստ էի: Թեկուզ Ռոմանի միջոցով: Եվ թող:

Զոյան հանկարծ լաց եղավ:

— Մայրս ինձ ծեծում էր: Հասկանո՞ւմ ես: Հենց հայրս խմում էր, նա մաղձը իմ վրա էր թափում: Տես: Ոչ, դու նայի՛ր:

Նա արձակեց զգեստն ու Աննային ցույց տվեց մեջքը: Գոտու հարվածների հետքերը՝ հին ու նոր, սարսափելի նախշերով միահյուսվել էին մաշկին:

ՀԱՆԴԻՊՈՒՄ ՆԻԿՈԼԱՅԻ ՀԵՏ ❤️

Մի շաբաթ երեկո, խանութը փակելուց հետո, ընկերուհիները որոշեցին գնալ պարի տեղի Մշակույթի տանը:

Նիկոլայը Աննային միանգամից չնկատեց: Նա տեղի նվագախմբի շեփորահարն էր:

Աննան կանգնել էր բեմին շատ մոտ: Նա սիրում էր կենդանի երաժշտություն, ուղղակի լսում էր:

Վաղը գնալու է Ալյոշայի մոտ, նվերներ է առել…

— Գալինա Ստեպանովնային մի բան է պետք: — հանկարծ վախով հիշեց նա: Սկեսուրի ծննդյան օրն է:

— Չեմ հասցնի: Բոլոր խանութներն արդեն փակ են: — Աննան շտապեց դեպի հանդերձարան:

— Օրիորդ: Օրիորդ, սպասեք: — Նիկոլայը, նվագելով վերջին ակորդները, մոտեցավ: — Կներեք, ես ուզում էի ձեզ պարի հրավիրել, իսկ դուք… Այդքան շո՞ւտ եք գնում:

— Այո, ես պետք է նվեր գնեմ սկեսուրիս համար: Վաղը գյուղ եմ գնում, իսկ խանութները փակվում են…

— Ուրեմն եկեք շտապենք: Ո՞ւր է ձեր համարը:

Նիկոլայը ճարպկորեն վերցրեց համարը, թռավ ցածր արգելապատնեշի վրայով ու մի վայրկյան անց վերադարձավ վերարկուով:

— Ձե՞րն է: Հագեք, վազեցինք:

— Բայց ո՞ւր: Ես ձեզ նույնիսկ չեմ ճանաչում:

— Ես էլ ձեզ: Բայց դա էլ հենց հետաքրքիր է: Վազեցինք…

…Գալինա Ստեպանովնան, վարագույրի ծայրը մի կողմ տանելով, հետևում էր, թե ինչպես է Աննան բացում դարպասը ու առաջ թողնում ինչ-որ անծանոթ տղամարդու:

Ալյոշան, լսելով մոր ձայնը, դուրս թռավ:

— Մամա՛: Մամա՛: Եկար: Ինձ տանելո՞ւ ես եկել:

Տղան ցատկոտում էր ուրախությունից, հետո նկատեց անծանոթին ու լռեց:

— Ալյոշա, ծանոթացիր, սա իմ ընկերն է՝ Նիկոլայը: Նա երաժիշտ է:

Նրանք տուն մտան: Սեղանի մոտ, շուրթերը սեղմած, կանգնած էր Գալինա Ստեպանովնան:

— Բարև ձեզ, — աշխույժ ողջունեց Նիկոլայը: — Ինձ Նիկոլայ են կոչում:

Նա մեկնեց ձեռքը: Կինը ցուցադրաբար շրջվեց:

— Գալինա Ստեպանովնա: — Աննան նայեց սկեսուրին:

— Ի՞նչ, Աննա: Ի՞նչ ես ուզում ասել:

— Ես եկել եմ: Ուրախ չե՞ք:

— Երկրպագու ես բերել, ես էլ պիտի ուրախանա՞մ: Գուցե խոնարհվե՞մ:

— Դուք միանգամայն իրավացի եք: — միջամտեց Նիկոլայը: — Դե ինչ, Աննա, ես երևի գնամ: Վաղը դասախոսություններ ունեմ:

Նիկոլայը թեթևակի համբուրեց Աննայի այտը ու գնաց դեպի դարպասը:

…Երեք օր անց, երբ Աննան արդեն գնացել էր, Գալինա Ստեպանովնան բացեց իրեն թողնված կապոցը: Նվեր…

Ներսում ճենապակյա արձանիկ էր: Սպիտակ ձի՝ պառկած կանաչ խոտին, ծածկված նուրբ սադափե ջնարակով: Կողքին կծկվել էր փոքրիկ շիկակարմիր քուռակը:

Գալինա Ստեպանովնան ախ քաշեց:

«ՍԱ… ՍԱ ՀԵՆՑ ՆԱ Է…» 🐴

Նույնպիսի արձանիկ նա ուներ մանկության տարիներին: Պապն էր բերել տոնավաճառից: Հետո ստիպված էին եղել վաճառել այն՝ հացի փող էր պետք:

Կինը մատով շոյեց քուռակի դունչը: Մատի տակ զգացվեց փոքրիկ անհարթություն: Նա շրջեց արձանիկը: Այնտեղ, որտեղ պետք է լիներ կնիքը, պոկված էր մի փոքրիկ կտոր: Մանկության տարիներին այդ կոտրվածքը նրան մկան թաթ էր հիշեցնում:

— Նա է… — շշնջաց կինը, և արցունքները գլորվեցին այտերով: — Տես ոնց ստացվեց… Վերադարձավ…

Նիկոլայի և Աննայի նվերը հուզեց նրան մինչև հոգու խորքը: Սառույցը սկսեց հալվել:

…Նոր տարուց հետո խանութից ազատվեց Զոյան:

— Ինչո՞ւ: — Աննան չէր հասկանում:

— Այդպես է պետք: Ես բաժանվեցի Ռոման Պավլովիչից: Հանդիպել եմ մի մարդու: Ստանիսլավը: Մենք… Մենք երեխա ենք ունենալու:

Զոյան վախեցած նայեց ընկերուհուն՝ սպասելով դատապարտման:

— Ուրեմն ինչի՞ ես դուրս գալիս: Հանգիստ աշխատիր, դեկրետ գնա: Ռոմանը գիտի՞:

— Ոչ: Վախենում եմ՝ իմանա, կսկսի վրեժ լուծել: Մենք որոշել ենք: Կգնանք Ստանիսլավի բարեկամների մոտ: Ուզում եմ ամեն ինչ մաքուր էջից սկսել:

…Գարուն: Աննան եկավ գյուղ:

— Ես Ալյոշային տանում եմ ինձ հետ: — Աննան կանգնած էր սկեսուրի դիմաց: — Շուտով դպրոց պիտի գնա, և առհասարակ, նա պետք է մոր հետ ապրի:

Գալինա Ստեպանովնան ցնցվեց:

— Իսկ որտե՞ղ: Ձեր սենյակո՞ւմ: Այդ քո… Ինչպես էր անունը… Երաժշտի՞ հետ:

— Նիկոլայ: Այո: Մենք ամուսնացել ենք: Նա բնակարան ունի: Ալյոշային այնտեղ լավ կլինի:

— Ի՞նչ: Ամուսնացե՞լ ես: Խելքդ թռցրե՞լ ես: Մաքսիմը հազիվ… Ու տղային քարշ ես տալիս օտար ընտանի՞ք: Ոչ, Ալյոշան ինձ հետ կմնա:

Նա բռունցքով խփեց սեղանին, բայց հայացքն ընկավ դարակի վրայի ճենապակյա ձիուկին: Չէ՞ որ Նիկոլայն էր այն գտել, գնել, վերադարձրել…

— Մի տար նրան: Խնդրում եմ: — հանկարծ դուրս թռավ Գալինա Ստեպանովնայի բերանից: — Կձանձրանամ մենակ:

— Ալյոշան պետք է սովորի: Մենք կգանք, կայցելենք ձեզ…

— Կայցելենք… — կինը հառաչեց: — Մինչև աշուն թող մնա: Այստեղ լինի: Արձակուրդին եկեք, ձեր պրոֆեսորը արձակուրդ չունի՞:

— Նա դեռ պրոֆեսոր չէ…

— Կարևոր չէ: Եվ փոխանցիր քո Նիկոլային… շնորհակալություն ձիուկի համար: Գոհացրեց: Բայց թող շատ չոգևորվի, ես աչքս վրայից չեմ կտրելու:

Աննան ժպտաց և գլխով արեց:

Մինչև աշուն…

ԵՐՋԱՆԻԿ ԱՎԱՐՏ ❤️

Հուլիսին նորապսակները արձակուրդ վերցրին ու եկան գյուղ: Նիկոլայի «Վոլգան» կանգնեց դարպասի մոտ:

Գալինա Ստեպանովնան, իմանալով, որ իրեն հետևում են հարևանների ցանկապատների հետևից, դուրս եկավ շքամուտք՝ փորձելով խստություն պահպանել:

Նիկոլայը, Ալյոշային ուսերին նստեցրած ու Աննային գրկած, առաջ եկավ:

— Բարև ձեզ: Եկեք նորից ծանոթանանք:

Գալինա Ստեպանովնան դադար պահեց, հետո ձեռքը թափ տվեց ու գրկեց նրան:

— Ճարպիկ ես դու, տղա: Լավ աղջկա ես ձեռք գցել: Իսկ ձիուկը… իմն էր եղել, վաճառել էինք, իսկ դու վերադարձրիր… Ուրեմն յուրային ես: Դե լավ, կհամբուրեմ քեզ, եթե այդպես է:

Օգոստոսին Զոյան որդի ունեցավ: Երկար, երջանիկ նամակ ուղարկեց և լուսանկար: Գյուղ նա այլևս չվերադարձավ:

Աշնանը Ալյոշան ծնողների հետ մեկնեց քաղաք:

Գալինա Ստեպանովնան երկար կանգնած էր շքամուտքին՝ հայացքով ճանապարհելով նրանց, մինչև մեքենան անհետացավ շրջադարձի հետևում:

Իսկ նրա սրտում ջերմ, լուսավոր զգացում էր տարածվում՝ սեր Նիկոլայի, Աննայի, Ալյոշայի հանդեպ: Այդ սերը բավական էր, որ տաքացներ ամենասառը տունը: