Սոցիալական մեդիայի դարաշրջանում մենք հաճախ ենք կարդում այսպիսի զգուշացնող վերնագրեր, ինչպես, օրինակ՝
«Այս 3 բանջարեղենը քաղցկեղ առաջացնելու բարձր ռիսկ ունեն: Իմացեք վաղ՝ դրանցից խուսափելու համար» 📢:
Նմանատիպ հայտարարությունները, որոնք հաճախ ուղեկցվում են զարմանալի պատկերներով կամ թավ, կարմիր տեքստով, նպատակ ունեն գրավել ուշադրությունը, սակայն դրանք միշտ չէ, որ հիմնված են ճշմարտության վրա 🧐:
Ուստի, ի՞նչ իրականություն կա այս պնդումների հետևում։ Արդյո՞ք բանջարեղենը, որը հաճախ դիտարկվում է որպես առողջ սննդակարգի հիմնական գործոն, իսկապես կարող է վնասակար լինել։ Եվ ավելի կոնկրետ՝ արդյո՞ք որոշակի բանջարեղեն կարող է քաղցկեղ առաջացնել։ Եկեք գիտության վրա հիմնված տեղեկատվությամբ ուսումնասիրենք առասպելն ու իրականությունը 🔎:
Բանջարեղենը և Քաղցկեղը. Բարդ Փոխհարաբերություն
Ամենակարևորը՝ բանջարեղենը, ընդհանուր առմամբ, պաշտպանում է քաղցկեղից, այլ ոչ թե պատճառն է։ Անթիվ ուսումնասիրություններ, որոնք արվել են այնպիսի հաստատությունների կողմից, ինչպիսիք են Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպությունը (ԱՀԿ), Քաղցկեղի Հետազոտման Ամերիկյան Ինստիտուտը (AICR) և Հարվարդի Հանրային Առողջության Դպրոցը, ընդգծում են բուսական սննդակարգի օգուտները 🌱:
Բանջարեղենն ապահովում է՝
- Հակաօքսիդանտներ ✨
- Թաղանթանյութ (բջջանյութ) 🌾
- Ֆիտոքիմիական նյութեր 🌿
- Վիտամիններ և հանքանյութեր 💊
Այս սննդանյութերը նպաստում են բորբոքման մեղմացմանը, ԴՆԹ-ի վնասման կանխարգելմանը և իմունային պատասխանի ուժեղացմանը, որոնք առանցքային են քաղցկեղի ռիսկը նվազեցնելու գործում 💪:
Ուրեմն, Որտեղի՞ց Առաջացավ Վախը
Չնայած ճնշող մեծամասնությամբ օգուտներին, որոշ մտահոգություններ են ի հայտ եկել, երբ բանջարեղենը աղտոտվում է, չափազանց մշակվում կամ սխալ է օգտագործվում։ Այս հազվադեպ, բայց իրական դեպքերը չափազանցվել են մոլորեցնող հրապարակումների մեջ, ինչպիսին ձեր պատկերում է 🤷♀️:
Եկեք կարդանք 3 իրական համատեքստ, որոնցում բանջարեղենը կարող է անուղղակիորեն կապված լինել քաղցկեղի հետ միայն սխալ օգտագործման դեպքում 👇:
1. Բանջարեղեն՝ Թունաքիմիկատների Բարձր Մնացորդով ☠️
Որոշ բանջարեղեններ, հատկապես տերևավորները, ինչպիսիք են սպանախը, կաղամբը կամ դդմազգիները (ինչպես ցույց է տրված ձեր պատկերում), հաճախ բարձր տեղեր են զբաղեցնում Շրջակա Միջավայրի Աշխատանքային Խմբի (EWG) կողմից կազմված «Կեղտոտ Տասներկու» ցուցակում։ Սրանք բանջարեղեններ են, որոնցում սովորաբար հայտնաբերվում են թունաքիմիկատների բարձր մակարդակներ 🐛:
Թունաքիմիկատները, ինչպիսիք են օրգանոֆոսֆատները և գլիֆոսատը, երկարաժամկետ կենդանիների ուսումնասիրություններում և որոշ մարդկային դիտարկման հետազոտություններում առաջացրել են քաղցկեղի մտահոգություններ 🔬: Քաղցկեղի Հետազոտման Միջազգային Գործակալությունը (IARC) գլիֆոսատը դիտարկել է որպես «հավանաբար քաղցկեղածին մարդկանց համար» (Խումբ 2Ա) ⚠️:
Կանխարգելման Խորհուրդ.
Լվացեք բոլոր բանջարեղենները մանրակրկիտ։ Բարձր ռիսկային մթերքների համար դիտարկեք օրգանականը ընտրելը 🍎։ Որոշ բանջարեղեններ կեղևազրկելը կամ դրանք աղի կամ սոդայի ջրի մեջ թրջելը կարող է նվազեցնել մնացորդային նյութերը 💧:
2. Թթու Դրած կամ Պահածոյացված Բանջարեղեն (Ավելցուկով) 🧂
Որոշ ասիական սննդակարգերում թթու դրած բանջարեղենը հիմնական մթերք է։ Սակայն, երկարաժամկետ մեծ քանակությամբ աղով թթու դրած, խմորված կամ պահածոյացված բանջարեղենի օգտագործումը կապվել է ստամոքսի քաղցկեղի ավելի բարձր դեպքերի հետ, մասնավորապես Արևելյան Ասիայի երկրներում, ինչպիսիք են Կորեան և Ճապոնիան 🍚:
Ուսումնասիրությունները ենթադրում են, որ աղի բարձր պարունակությունը կարող է վնասել ստամոքսի լորձաթաղանթը, իսկ նիտրոզամինները (որոնք ձևավորվում են թթու դնելու ընթացքում) կարող են քաղցկեղածին լինել 🦠:
Կանխարգելման Խորհուրդ.
Երբեմն-երբեմն օգտագործելը նորմալ է, բայց խուսափեք մեծ քանակությամբ աղով թթու դրած վարունգի, հատկապես ոչ ճիշտ պահվող տնային պայմաններում պատրաստվածների չարաշահումից 🚫: Միշտ պահեք թթու դրած բանջարեղենը սառնարանում և օգտագործեք անվտանգ ժամկետում 🌡️:
3. Փչացած կամ Բորբոսնած Բանջարեղեն 🤢
Սխալ պահվող բանջարեղենը, հատկապես խոնավ միջավայրում պահվողները, կարող են զարգացնել միկոտոքսիններ՝ որոշակի բորբոսների կողմից ստեղծված բնական թունավոր նյութեր։ Ամենավտանգավորներից մեկը աֆլատոքսինն է, որը սովորաբար հայտնաբերվում է բորբոսնած գետնանուշի կամ եգիպտացորենի մեջ, բայց կարող է աճել նաև փչացած բանջարեղենի վրա 🍄:
Աֆլատոքսինները խիստ կապված են լյարդի քաղցկեղի հետ, հատկապես այն տարածաշրջաններում, որտեղ սննդի պահպանման չափանիշները ցածր են 🌡️:
Կանխարգելման Խորհուրդ.
Երբեք մի՛ օգտագործեք լպրծուն, բորբոսնած կամ տհաճ հոտ արձակող բանջարեղեն 🗑️: Նույնիսկ տեսանելիորեն բորբոսնած մասը կտրելը կարող է բավարար չլինել, քանի որ թույները կարող են անտեսանելիորեն տարածվել 🔬:
Ինչից Դուք ԻՐԱՊԵՍ Պետք Է Խուսափեք
Մինչդեռ բանջարեղենն ինքնին հազվադեպ է խնդիրը, ահա մի քանի իրական սննդային գործոններ, որոնք կապված են քաղցկեղի բարձր ռիսկի հետ 👇:
- Կարմիր և մշակված միս (կապված է հաստ աղիքի քաղցկեղի հետ) 🥩
- Ալկոհոլ 🍺
- Շաքարով քաղցրացված ըմպելիքներ (կապված են գիրացման հետ կապված քաղցկեղների հետ) 🥤
- Այրված կամ չափազանց եփված սնունդ (հետերոցիկլիկ ամիններ և բազմացիկլիկ արոմատիկ ածխաջրածիններ) 🔥
- Ուլտրա-մշակված սնունդ (ցածր սննդանյութերով, բարձր հավելումներով) 🍟
