— Որդիս, բայց ինձ արդեն չեն վերցնում աշխատանքի Իտալիայում, ես 72 տարեկան եմ։ Ես ուզում եմ տուն վերադառնալ։ — Ես լաց էի լինում, բայց որդուս անտարբեր էր։
Ես միշտ երազել եմ այն օրերի մասին, երբ կթոշակի անցնեմ։ Իմ երազներում տեսնում էի, թե ինչպես եմ նստում թոռնիկներիս հետ, նրանց համար ջեմով կարկանդակներ թխում։ Բայց իրականությունը բոլորովին այլ էր։
Երբ 22 տարեկան էի, ամուսնացա Դմիտրիի հետ։ Նա լավ ընտանիքից էր, մայրը՝ ուսուցչուհի։ Կարծում էի, որ նրա կողքին կլինեմ, ինչպես քարե պատի ետևում։ Բայց երկու տարի անց հասկացա, որ ամեն ինչ այդքան էլ պարզ չէ։ Սկեսուրս միշտ թաքցնում էր, որ որդու հետ բազմաթիվ խնդիրներ ունի. նա իրեն սարսափելի էր պահում և չէր օգնում մորը։ Ոչ ոք ինձ այդ մասին չէր զգուշացրել, քանի որ նրա ծնողները վախենում էին, որ Դմիտրին իր բարդ բնավորությամբ ուրիշ ոչ ոքի չի գտնի։
Ամուսնանալը իմ առաջին սխալն էր, իսկ ամուսնությունից անմիջապես հետո հղիանալը՝ երկրորդը։ Չնայած ես միշտ շնորհակալ եմ Աստծուն իմ երեխաների համար, միայն ես գիտեմ, թե որքան դժվար էր ինձ համար ծույլ ամուսնու և փոքրիկ երեխայի հետ։ Մենք ամեն օր վիճում էինք, և ես հաճախ էի ուզում փախչել ուր աչքերս կտրի։ Ժամանակի ընթացքում Դմիտրին ավելի ու ավելի շատ ժամանակ էր անցկացնում ընկերների հետ, խմում էր և նույնիսկ իրեր էր տանում տնից։ Ես ամուսնալուծության դիմեցի, երբ իմացա, որ նորից հղի եմ։ Ցանկանում էի աբորտ անել, բայց չկարողացա որոշել։ Այդպես աշխարհ եկավ մեր դուստրը՝ Օլենան։
Երկու երեխաներով ձեռքիս՝ ես վերջապես հեռացա ամուսնուց։ Լավ է, որ ծնողներս ինձ ընդունեցին։ Երբ կրտսեր դուստրս 7 տարեկան դարձավ, ես մեկնեցի Իտալիա՝ գումար աշխատելու։ Ուրիշ ելք չկար, քանի որ մենք շատ ծանր վիճակում էինք։ Նախկին ամուսինս և նրա ընտանիքը ամբողջությամբ երես թեքեցին մեզանից։
Արտասահմանում ես երկար ժամանակ չէի կարողանում նորմալ աշխատանք գտնել, նույնիսկ ապրում էի ապաստարանում։ Բայց ընկերուհիս օգնեց ինձ իր տեղում աշխատանքի տեղավորվել, քանի որ նա վերադառնում էր տուն։
Կարծում էի, որ կմեկնեմ չորս-հինգ տարով, բայց գումարը միշտ չէր հերիքում։ Երեխաները մեծանում էին, պատրաստվում էին համալսարան ընդունվելուն, մասնավոր դասեր էին վերցնում։ Աշխատավարձիս գրեթե ամբողջ գումարը ես ուղարկում էի ծնողներիս։ Ավելի ուշ սկսեցի գումար կուտակել երեխաների համար բնակարան գնելու համար։
Որդիս՝ Օլեգը, մեծացավ, կրթություն ստացավ և նույնիսկ իր բիզնեսը բացեց։ Հետո ամուսնացավ, և ես նրան լավ երկսենյականոց բնակարան նվիրեցի։
Դուստրս ապրում էր ծնողներիս հետ։ Նա միշտ այլ էր՝ չէր ուզում սովորել, համալսարանից հեռացրին։ Նա վերադարձավ ծնողներիս մոտ և ապրում էր իմ ուղարկած գումարով։ Հետո տեղափոխվեց ինչ-որ տղայի մոտ, բայց մեկ տարի անց բաժանվեցին։
Ինձ համար միակ ուրախությունը այն էր, որ Օլեգը երեխաներ ունեցավ։ Ես շատ էի ուզում գալ նրանց մոտ, բայց որդիս անընդհատ խորհուրդ էր տալիս չգալ։
— Ի՞նչ ես անելու այստեղ։ Կձանձրանաս։
— Կնստեմ քո երեխաների հետ։
— Դրա կարիքը չկա, իմ Նադյան չի աշխատում։
Ես զգում էի, որ ոչ ոքի պետք չեմ։ Մի անգամ Զատիկին եկա և սարսափելի տեսարանի ականատես եղա։ Օլենան տուն էր բերել մի նոր ընկերոջ, որը բոլորի վրա գոռում էր։ Ծնողներս նրանից վախենում էին։ Ես այցելեցի Օլեգին և նրա երեխաներին, բայց նա միանգամից հասկացրեց, որ պետք չէ երկար մնալ։ Դրանից հետո ես նորից մեկնեցի Իտալիա։
Մի քանի տարի անց ինձ աշխատանքից ազատեցին։ Հուսահատված զանգահարեցի որդուս.
— Որդիս, ինձ արդեն չեն վերցնում աշխատանքի Իտալիայում, ես 72 տարեկան եմ։ Ես ուզում եմ տուն վերադառնալ, կարո՞ղ եմ քո մոտ մնալ։
— Մա՛մ, ի՞նչ ես ասում։ Մենք երկու երեխա ունենք, հենց հիմա պլանավորում ենք բնակարանը փոխել ավելի մեծի հետ։
Ես եկա ծնողներիս մոտ։ Հայրս վաղուց չկար, իսկ մայրս, որն արդեն 90 տարեկան է, անկողնուց չի վեր կենում։ Նա սարսափելի վիճակում է, և Օլենան ընդհանրապես չի խնամում նրան, չնայած վաղուց է նրան համոզել տունն իր անունով գրել։
Իմ հոգում շատ ծանր է, չգիտեմ, թե ինչ անեմ։ Փեսաս ամեն օր գոռում է իմ վրա և պահանջում, որ հեռանամ։ Մի՞թե ես արժանի էի նման ծերության այն բոլոր տարիներից հետո, երբ օգնում էի երեխաներիս։ Ես արդեն մտածել եմ մորս հետ ծերանոց գնալու մասին, բայց չեմ ուզում։ Ես այնքան եմ զղջում, որ ամբողջ գումարն ուղարկել եմ՝ ինձ համար ոչինչ չթողնելով։ Ես ունեմ ընդամենը 3 հազար եվրո՝ ամենածայրահեղ դեպքի համար։ Ինչպե՞ս վարվեմ։ Մի՞թե ես այդպես էլ կմեռնեմ՝ ոչ ոքի պետք չգալով։
