Մի առավոտ, երբ արևը պայծառ շողում էր, ես շանս՝ մի հավատարիմ ու հետաքրքրասեր գերմանական հովվաշուն, զբոսանքի էի տանում։ Մենք դեռ չգիտեինք, որ մի արկած էր սպասվում, որը գլխիվայր պիտի շրջեր մեր օրը։
Ամեն ինչ սովորական էր թվում. պարզապես զբոսանք բնության գրկում, ոչ ավելին։ Բայց հանկարծ իմ շունը կտրուկ կանգ առավ, նրա քիթը թրթռում էր, և նա խելահեղորեն հոտոտում էր հողը։ Հետաքրքրությունից դրդված՝ հետևեցի նրան՝ մտածելով, թե ինչը կարող էր այդքան գրավել նրա ուշադրությունը։
Հենց այդ պահին տեսա այն. մի սև կաշվե պայուսակ, որը կիսով չափ թաղված էր նոր փորված հողի մեջ։ Պայուսակը մաշված էր, ժամանակի ընթացքում մի փոքր կեղտոտված, և թվում էր՝ վաղուց էր այնտեղ լքված։
Այս պայուսակը՝ այդ պարզ լքված առարկան, ինչ-որ մեկին էր պատկանում։ Մի սովորական իր, բայց այնքան խորը իմաստ ունեցող։ Ես ինձ հարցրի՝ ինչո՞ւ էր այն այստեղ։ Ինչպե՞ս էր այն հայտնվել հողի տակ՝ գրեթե մոռացված, գրեթե կորած։
Շտապեցի վերցնել ու բացել այն, բայց կանգ առա։ Գուցե ոչ, մտածեցի։ Սակայն, երբ շունը քաշեց այն, պայուսակը բացվեց։
Այն, ինչ գտա պայուսակում, ինձ ցնցեց։
Բարձրացնելիս տարօրինակ զգացողություն ունեցա։ Կարծես այս պայուսակն իր պարզության մեջ մի պատմություն էր պարունակում, որը դեռ չէի կարող հասկանալ։
Ես բացեցի այն և իմ զարմանքին՝ ներսում գտա մի քանի թղթեր, որոնք դեղնած էին ժամանակից, և մի քանի վնասված լուսանկար։
Այդ լուսանկարները, կարծես, անցյալ դարաշրջանից էին, որոնցում անծանոթ դեմքեր էին պատկերված, պահեր՝ ֆիքսված մի ակնթարթում, որը կախված էր մնացել անցյալում։
Իսկ թղթերը լեցուն էին ձեռագրով գրված բառերով՝ հուշերով մի ժամանակաշրջանից, որը ես դժվարությամբ կկարողանայի համատեքստում դնել։
Այս պայուսակը պարզապես մոռացված իր չէր։ Այն անցյալի վկան էր, մի պատմության բեկոր, որի մասին ես մինչ այդ չգիտեի։ Ինչո՞ւ էին այս իրերը թաղված այնտեղ՝ հողի տակ։
Ի՞նչ էին դրանք ուզում ինձ ասել։ Այս հիմա հայտնաբերված պայուսակը կարծես իր մեջ մի ծանր գաղտնիք էր կրում, մի առեղծված, որը ես պատրաստ էի բացահայտել։
Իմ շունը, իր անսխալական հոտառությամբ, գտել էր ավելին, քան պարզապես մի պայուսակ։ Նա ինձ առաջնորդել էր դեպի մի հուշ, մի հուշ, որը թաղված էր տարիներ շարունակ, թաքնված հողի տակ, և սպասում էր, որ իրեն կբացահայտեն։
Եվ թեև ես դեռ չգիտեմ, թե ում էր պատկանում այս պայուսակը, այս հայտնագործությունը մոռացված պատմությունը բացահայտելու որոնումների սկիզբն էր, մի առեղծված, որը ժամանակը լիովին չէր ջնջել։
