Իր հիսունամյակին Օլյան որոշեց ոչ պարզապես տոն, այլ իսկական իրադարձություն կազմակերպել, որը կմնար բոլոր հյուրերի հիշողության մեջ։ Բայց գլխավորը՝ նա ցանկանում էր շրջապատին ցույց տալ, որ անցյալն արդեն ետևում է, իսկ ներկան լի է նոր հնարավորություններով ու իմաստներով։ Հրավիրվածների թվում էին ոչ միայն ընկերներն ու մտերիմները, այլև նրա նախկին ամուսինը՝ Օլեգը, ով ժամանակին հեռացել էր ընտանիքից՝ թողնելով ցավ և բազմաթիվ անպատասխան հարցեր։ Սակայն Օլյան չթաքնվեց անցյալից։ Ընդհակառակը, նա բարի կամքի դրսևորում արեց՝ առաջարկելով նրան գալ հանդիսությանը՝ նույնիսկ ակնարկելով, որ ուրախ կլինի տեսնել նրան ոչ միայնակ, այլ իր նոր կնոջ՝ Մարինայի հետ։
«Թող գա,— ասում էր նա իր ընկերուհի Վալյային,— որդին շփվում է նրա հետ, նրանք հարաբերություններ են պահպանում։ Ես կցանկանայի, որ այս օրը հատուկ լիներ բոլորի համար, հատկապես որդուս համար։ Նա ուրախ կլինի, եթե հայրը գա ինձ շնորհավորելու»։ Այս խոսքերը հնչել էին հանգիստ, առանց չարության կամ նեղացածության նշույլի, կարծես այն ամենը, ինչ եղել էր նախկինում, իսկապես դարձել էր վաղուց փակված գլխի մի մասը։
Վալյան, որպես իսկական ընկերուհի, ուշադիր լսում էր, բայց չէր կարողանում հասկանալ, թե ինչու է Օլյան նման քայլ անում։ «Միթե՞ դու ուզում ես նորից դեմ առ դեմ հանդիպել այն մարդուն, ով քեզ դավաճանել է։ Միթե՞ քեզ պետք է այս նվաստացումը»,— զարմանում էր նա։ Բայց Օլյան միայն մեղմ ժպտաց և գլխով արեց.
— Ես վաղուց դադարել եմ զայրանալ։ Ինչո՞ւ է ինձ պետք այս ծանրությունը։ Հիմա ես ապրում եմ այլ կերպ՝ թեթև, ազատ, երջանիկ։ Եվ ուզում եմ, որ բոլորը շուրջս նույնպես զգան այս ներդաշնակությունը։
Նա իսկապես փոխվել էր վերջին տարիներին։ Օլեգի հեռանալուց հետո, թվում էր, ամբողջ կյանքը շրջվել էր։ Երեք տարի առաջ նա առավոտյան տուն էր վերադարձել, արևայրուք ընդունած, հոգնած, և հայտնել էր, որ այլևս չի կարող թաքցնել ճշմարտությունը։ Իր երիտասարդ գործընկերուհու՝ հաշվապահ Մարինայի մոտ երեխա է լինելու, և ինքն է հայրը։ Այս հայտարարությունը դատավճիռի պես հնչեց, թեև Օլյան վաղուց կասկածում էր, որ իրենց ընտանիքը վաղուց գոյություն ունի միայն ձևականորեն։
Այն ժամանակ նա չլացեց։ Նա հիստերիա չէր սարքում։ Ավելին՝ նա զարմացավ, թե ինչպես կարելի է այդքան անտարբեր և սառը լինել մի պահին, որը պետք է շրջադարձային դառնար երեք մարդու կյանքում։ Նրա ձայնը մնում էր հարթ, գրեթե անտարբեր, երբ նա հարցրեց.
— Շնորհավորում եմ։ Իսկ հիմա՞ ինչ։ Նա գնում է դեկրետային արձակուրդի, և դուք ստիպված կլինեք նոր հաշվապահ փնտրել։
Օլեգը կնճռոտվեց, կարծես նրա խոսքերը դիպան նրան։
— Մարինան ինձանից հղի է, և ես հայրն եմ։
— Ահա թե ինչպես…— մեղմ արտասանեց Օլյան։— Իսկ դու վստա՞հ ես, որ չես սխալվել։
Բայց նա գիտեր, որ դա անիմաստ է։ Նա գիտեր, որ նա վաղուց ապրում է երկու ընտանիքով, որ նրա արևայրուքը Անապա գործուղումից հետո՝ ոչ թե աշխատանքային գրաֆիկի արդյունք է, այլ սիրուհու հետ մեկշաբաթյա հանգստի հետևանք։ Նույնիսկ նրանց որդին՝ Թոմը, որն այն ժամանակ դեռահաս էր, հասցրել էր արևից այրվել, մինչ հայրը ուրիշ կնոջ հետ ինչ-որ տեղ էր կորչում։
Ամուսնալուծությունը ձևակերպվեց արագ, առանց ավելորդ աղմուկի։ Օլեգը պնդեց, որ ամեն ինչ պահպանվի խաղաղ, առանց սկանդալների։ «Մեր որդին արդեն մեծ է, ես նրան ապահովել եմ ամեն անհրաժեշտով։ Իսկ ինձ և Մարինային փող է պետք։ Մենք ծնող կդառնանք, և բնակարանն ու մեքենան մեզ հիմա ավելի կարևոր են»,— հայտարարեց նա։
Օլյան լուռ լսեց նրա պահանջները, բայց ներսում ցավ չկար։ Նա ինքնաբավ կին էր, որը երկար տարիներ կառուցել էր սեփական բիզնեսը, վարձակալում էր անշարժ գույք, ուներ կայուն եկամուտ և կախված չէր ոչ մեկի որոշումներից։ Բնակարանը, որը նա ժառանգություն էր ստացել ծնողներից, միշտ էլ նրա հենարանն էր եղել։ Այնտեղ վերադառնալով՝ նա ոչինչ չէր կորցնում, ընդհակառակը՝ նորից իրեն էր գտնում։
Որդին՝ Մաքսիմը, ամուսնալուծությանը զուսպ արձագանքեց։ Նա նույնիսկ պաշտպանեց հորը՝ հղում անելով «տղամարդկային համերաշխությանը»։ Նա վաղուց ինքնուրույն, կայացած մարդ էր, որն ապրում էր իր կյանքով։ Ընդ որում, Օլյան կռահում էր, որ նրա ընտանեկան կյանքն էլ այնքան իդեալական չէր, որքան թվում էր։ Նրա կինը, հնարավոր է, նույնպես աչք էր փակում դավաճանությունների վրա՝ նախընտրելով նյութական կայունությունն ու արտաքին բարեպաշտությունը իրական հուզական կապերին։
— Մենք՝ տղամարդիկս, չենք կարող լինել մեկ կնոջ հետ։ Այդպիսին է մեր բնույթը, մա՛մ։ Այդ իսկ պատճառով մի՛ բարկացիր հոր վրա,— ասում էր Մաքսիմը։
— Լավ,— ուսերը թոթվում էր Օլյան,— թող այդպես լինի։ Ես չեմ պատրաստվում ուրիշներին դատել։ Ես ընտրել եմ իմ ճանապարհը՝ առաջ գնալ, այլ ոչ թե հետ նայել։
Եվ նա սկսեց ապրել այլ կերպ։ Ամբողջությամբ կենտրոնանալով իր վրա, իր ներաշխարհի վրա։ Նա վերանորոգեց բնակարանը, գրանցվեց ֆիթնեսի, թարմացրեց զգեստապահարանը, անցավ կոսմետիկ պրոցեդուրաների կուրս, մի փոքր ձգեց դեմքն ու մարմինը։ Իր հոբելյանին նա անճանաչելիորեն փոխվեց։ Ընկերուհիները չէին կարողանում հավատալ իրենց աչքերին։
— Դե դու տվե՛ս, Օլյա՛։ Տղամարդը գնաց, իսկ դու չես վշտանում, միայն գեղեցկանում ես։ Քեզ կարծես երեսունն է լրանում, այլ ոչ թե հիսունը,— բացականչեց ընկերուհիներից մեկը նախանձով, որը, սակայն, անկեղծ էր։
Օլյան խաղացկոտորեն կկոցեց աչքերը՝ հասկացնելով, որ դա դեռ անակնկալների վերջը չէ։
— Միգուցե ինչ-որ մեկի հետ էլ ծանոթացա…— բազմիմաստ ձգձգեց նա։
— Ախր չի կարող լինել,— շշնջացին ընկերուհիները։— Արի՛, կսպասենք, կծանոթացնես մեզ։
— Ամեն ինչ հնարավոր է,— խորհրդավոր ժպտաց Օլյան։
Նրա ընկերուհի Վալյան, նկատելով, թե ինչպես են ոմանք սկսում նախանձել, պաշտպանեց նրան.
— Ի՞նչ եք դուք այդպիսին։ Պարզապես ուրախացեք նրա համար։ Նա երջանիկ է։
— Դե մենք չենք նախանձում, մենք պարզապես զարմացած ենք։ Ինչպե՞ս է նա այդպես ծաղկում։
Պատասխանը պարզ էր. Օլյան իսկապես գտել էր այն, ինչ իրեն պակասում էր ամուսնության մեջ՝ ազատություն, վստահություն, իր համար ապրելու ցանկություն։ Եվ հոբելյանին նա մենակ չէր եկել։ Նրա կողքին էր երիտասարդ, գեղեցիկ մի տղամարդ՝ Անդրեյ անունով։
Օլեգը, նկատելով նրանց, մոտեցավ բարձրահասակ ժպիտով.
— Որդին ընկերոջ հետ է եկել, չէ՞։
— Ոչ,— հանգիստ պատասխանեց Օլյան,— սա իմ ընկերն է։
— Իսկ նա քեզ համար շատ երիտա՞սարդ չէ։
— Իսկ քեզ մի՞ևնույն չէ։ Չէ՞ որ դու էլ շատ ծեր չես քո Մարինայի համար, ճի՞շտ է։
Օլեգը չհասցրեց պատասխանել, քանի որ Անդրեյը, կարծես ի պաշտպանություն, գրկեց Օլյային ուսերից։ Տեսքից նա մոտ երեսունվեց տարեկան էր։ Տարիքային տարբերությունը, իհարկե, նկատելի էր, բայց ոչ այնքան, որ դատապարտում առաջացներ։
Օլեգը ամբողջ երեկո մռայլ նստած էր, զայրանում էր, անընդհատ հյուրերին հիշեցնում էր, թե քանի տարեկան է Օլյան, կարծես դրանով փորձում էր նրան նեղացնել։ Բայց նա չէր ենթարկվում սադրանքներին։
Երբ հասավ հիմնական կենացի ժամանակը, Օլյան վերցրեց խոսափողը և ասաց.
— Սիրելի՛ս հյուրեր։ Այսօր ես մեկ տարով մեծացա։ Ես ունեմ մեծահասակ որդի, հրաշալի թոռ, իմ սեփական բիզնեսը և հարուստ կյանքի փորձ։ Մի բան կարող եմ ասել՝ ես ոչնչի համար չեմ զղջում։ Հենց հիմա, իմ 50 տարեկանում, ես հասկացա, որ իմ կյանքը նոր է սկսվում։ Մենք Անդրեյի հետ սիրում ենք միմյանց։
Խոսափողը նա փոխանցեց Անդրեյին, ով, ժպտալով, շարունակեց.
— Եվ մենք ուզում ենք ամուսնանալ։
Նա գրպանից հանեց տուփ՝ մատանիով։ Օլյան ուրախությամբ ընդունեց այն և ասաց.
— Այո՛։
Հյուրերը ծափահարեցին, թեև շատերը սկսեցին շշնջալ։ Հատկապեն զայրացած էր Օլեգը, ով անմիջապես սկսեց ինչ-որ բան քննարկել իր կնոջ հետ։ Մարինան այս երեք տարիների ընթացքում զգալիորեն գիրացել էր՝ կորցրել էր այն թարմությունը, որը ժամանակին գրավել էր Օլեգին։ Նրանց երեխան քմահաճ էր, պահանջկոտ, և դա ազդել էր երկուսի վրա՝ Օլեգը դարձել էր ավելի նյարդային, Մարինան՝ հոգնած և դյուրագրգիռ։
Բայց Օլյային միևնույն էր։ Նա ուրախանում էր՝ նախազգուշանալով կյանքի նոր գլուխը։ Նա իրեն չէր զգում հիսունամյա կին։ Նա իրեն զգում էր երիտասարդ, եռանդուն, սիրահարված։ Եվ այդպես էլ կար։
Երբ հյուրերը ցրվեցին, նրան մոտեցավ որդին՝ Մաքսիմը։ Մինչ այդ նա երկար էր խոսել հոր հետ, և նրա դեմքը դժգոհության և անհանգստության խառնուրդ էր արտահայտում։
— Մա՛մ, չե՞ս շտապել։— հարցրեց նա։
— Ի՞նչի մասին ես խոսում, Մաքսիմ։
— Հարսանիքի։ Նա ֆոնզ է։ Նայիր նրան՝ երիտասարդ, գեղեցիկ։ Ես կարծում էի, որ դու ինձ սիրում ես։
— Իհարկե, սիրում եմ։
— Այդ դեպքում ինչու՞ չես ուրախանում, որ ես ամեն ինչ լավ ունեմ։
— Իսկ ես պե՞տք է դեմ լինեմ նրան, որ դու երիտասարդ ու գեղեցիկ տղամարդ ունես։
— Դու ի՞նչ, կարծում ես, որ ես արժանի եմ ինչ-որ հին քայքայվածի՞։
— Ոչ, իհարկե։
Մաքսիմը մի փոքր շփոթվեց։
— Որտե՞ղ գտար նրան։
— Ֆիթնեսում։ Նա իմ մարզիչն է։
— Մա՛մ, դու ի՞նչ, մտքից դուրս ես եկել։ Նա քեզ կխաբի, կվերցնի ամեն ինչ՝ բնակարանը, բիզնեսը, փողը՝ և դու ոչնչով կմնաս։
— Որդի՛ս, իսկ դա քո խնդի՞րն է,— հանգիստ հարցրեց Օլյան։— Դա իմ կյանքն է և իմ որոշումները։ Ես այլևս չեմ ուզում ապրել անցյալում։ Ես առաջ եմ գնում՝ դեպի նոր երջանկություն։
Նա գիտեր, որ դա Օլեգի ազդեցությունն է, ուստի խոսում էր մեղմ, բայց վճռականորեն։ Մաքսիմը դժգոհորեն խռնչաց, լուռ շրջվեց ու հեռացավ։ Օլյան նայեց նրա հետևից՝ միաժամանակ տխրություն և հասկացողություն զգալով։
Օլեգն այդ ընթացքում նստած էր անկյունում՝ մտածելով իր կյանքի մասին։ Նա շատ բաների համար էր զղջում՝ նրա համար, որ լքել էր Օլյայի նման կնոջը, նրա համար, որ հանուն անցողիկ կրքի կորցրել էր ընտանիքը, հանգիստը, ներդաշնակությունը։ Նա նախանձում էր Անդրեյին, ով իր երջանկությունը գտել էր նրա կողքին։ Ուզում էր ինչ-որ բան անել, ինչ-որ բան փոխել, բայց հասկանում էր՝ շատ ուշ էր։
Իսկ Օլյան ու Անդրեյը վայելում էին կյանքը։ Նրանք ճանապարհորդում էին, բացահայտում նոր վայրեր, օգնում էին միմյանց զարգանալ։ Նրանք ունեին ամեն ինչ՝ սեր, փոխըմբռնում, աջակցություն։ Օլյան շնորհակալություն էր հայտնում ճակատագրին երկրորդ հնարավորության համար։
Բայց, ցավոք, Անդրեյի կյանքում ամեն ինչ հարթ չդասավորվեց։ Ժամանակի ընթացքում նա սկսեց խմել, նրա կյանքը գլորվեց ներքև։ Եվ թեև Օլյան փորձում էր օգնել, նա չկարողացավ դուրս գալ այդ փոսից։ Նրա հետագա ճակատագիրը մնաց անհայտ, բայց Օլյան երբեք չզղջաց այն պահերի համար, որոնք նրանք ապրեցին միասին։
Նա գիտեր, որ յուրաքանչյուր պատմություն ունի իր սկիզբն ու ավարտը։ Գլխավորը՝ ապրել այն անկեղծորեն, բաց սրտով ու պայծառ հոգով։
