💔 Քո աղջկան տեղ չկա ընտանեկան տոնին։ Նա մեզ օտար է։ – խիստ հայտարարեց սկեսուրը

Վերան նստած էր մահճակալի եզրին՝ թերթելով մանկական հագուստները, որոնք վերջերս էր հանել պահարանից։ Ժամանակն էր թարմացնել դստեր զգեստապահարանը։ Նա այնքան արագ էր մեծանում, իսկ իրերի մեծ մասն արդեն փոքր էր նրան։ Ժամանակը թռչում էր մատների արանքից թափվող ավազի նման… չափազանց արագ ու աննկատ։ Հոսում էր՝ իր հետևից թողնելով միայն հիշողություններ։ Երբեմն դրանք տհաճ էին, բայց մնում էին մեր կյանքի մասը։

— Վերուսի՛կ, դու այստե՞ղ ես։ Օգնե՞մ,— հարցրեց ամուսինը՝ կռանալով կնոջ կողքին։

— Դե ոչ, կհաղթահարեմ։ Քանի Լեսյան մայրիկի մոտ է, որոշեցի կարգի բերել նրա զգեստապահարանը և սենյակը մաքրել։

— Ես կարող եմ օգնել։ Իսկ հետո միասին ժամանակ կանցկացնենք։

— Եթե ուզում ես միասին ժամանակ անցկացնել, ուղղակի ասա՛։ Կարող եմ մաքրությունը հետաձգել։ Ամեն դեպքում, ո՞նց ես տեսակավորելու անհրաժեշտ իրերն ավելորդներից։ Դու քո իրերի մեջ ես մոլորվում,— ծիծաղեց Վերան։

Օլեգը թեթևակի կարմրեց։

— Ինչ կա, կա։ Դու ինձ մոտ շատ խելացի ես։ Ես նույնիսկ չգիտեմ՝ ինչ կանեի առանց քեզ։

Երկու տարի առաջ Վերան երեք տարեկան երեխայի հետ փախել էր իր առաջին ամուսնուց։ Նա հոգնել էր հավերժական խմիչքներից և հիստերիաներից, որոնք տղամարդը նրան էր կազմակերպում՝ ամեն անգամ անգիտակից վիճակի հասնելով։ Նրան բանականության բերելու փորձերը ոչ մի լավ բանի չէին հանգեցնում։ Վախենալով, որ ամուսինը լրիվ դուրս կգա ռելսերից և կսկսի ձեռք բարձրացնել իր կամ դստեր վրա, Վերան հեռացավ։ Նա մեկ ուղղությամբ տոմս վերցրեց և հույս ուներ լավագույնին։ Գրեթե անմիջապես հաջողվեց բնակարան վարձել, դստերը մանկապարտեզ տալ և լավ աշխատանք գտնել։ Այնտեղ Վերան ծանոթացավ Օլեգի հետ։ Նա իրեն ասում էր, որ այլևս երբեք մատանին մատին չի դնի, բայց Օլեգը համառ էր։ Նա չէր շտապեցնում սիրելիին, բայց իրեն նրան գերելու մտադրություններից չէր հրաժարվում։ Լեսյան սովորել էր նրան և ժամանակ առ ժամանակ սկսեց նրան հայրիկ կոչել։ Կես տարի առաջ Վերան, այնուամերայնիվ, համաձայնեց նորից կին դառնալ։ Եվ մինչ այժմ նա ոչ մի անգամ չի զղջացել դրա համար։ Թեև Օլեգի ծնողները դեմ էին նրա ամուսնությանը մի կնոջ հետ, ով արդեն ամուսնացած էր և երեխա ուներ, բայց նա թույլտվություն չէր խնդրում և բոլորին հասկացրեց, որ թույլ չի տա որևէ մեկին կառավարել իր կյանքը։ Օլեգը թույլ չէր տալիս վատ խոսել իր սիրելիի մասին՝ արագորեն ամեն ինչ իր տեղը դնելով։ Նրա մայրը այդպես էլ չկարողացավ ազդել նրա ամուսնանալու որոշման վրա։

—

Հետաձգելով մաքրությունը՝ Վերան համաձայնեց ամուսնու հետ զբոսանքի գնալ։ Նրանք այնքան էլ շատ ժամանակ միասին չէին անցկացնում, բայց այսօր հանգստի օր էր, իսկ եղանակը դրսում բառացիորեն հուշում էր, որ պետք է օգտվել և զբոսնելու գնալ։

— Ի դեպ, ծնողներս մեզ հրավիրել են հայրիկի հոբելյանին։ Նրանք որոշել են այն նշել ռեստորանում։ Երեխաների համար արդեն առանձին հատված են ամրագրել անիմատորներով։ Շատ հարազատներ կհավաքվեն։ Մենք կգնա՞նք։

Թեև սկեսուրը այնքան էլ չէր ընդունում հարսին, բայց Վերան փորձում էր ընկերանալ կնոջ հետ։ Նա կարծում էր, որ ժամանակի հետ Վալենտինա Ստեփանովնան կհաշտվի, կտեսնի, որ իր որդին երջանիկ է և կդադարի նրան տանջել։ Եթե նրանց հրավիրել էին ընտանեկան տոնի, ուրեմն դա կարելի էր ընդունել որպես հարաբերությունները կարգավորելու քայլ։

— Դա չէ՞ որ քո հայրիկն է։ Ինչպե՞ս կարող եմ հրաժարվել… Բացի այդ, նա կարծես թե վատ չի վերաբերվում մեզ՝ ինձ ու Լեսյային։

Սկեսրայրն իսկապես լավ էր ընդունել որդու ընտրյալին և նրա դստերը։ Նա ասում էր, որ դա Օլեգին է Վերայի հետ ապրելու, և եթե նա երջանիկ է, ապա հայրն էլ կուրախանա որդու համար։

— Դե լավ։ Այդ դեպքում մեկ շաբաթից կգնանք։ Եթե քեզ նոր զգեստ է պետք, ուղղակի ասա՛։

— Դե ո՞ւր ինձ նոր զգեստներ։ Թող փողերը կուտակվեն։ Հանկարծ մեզ շտապ պետք լինի մանկական սայլակ գնել, մանկական կահույք… դու գիտես, թե ինչքան ծախսեր կան փոքրիկ երեխայի հետ։ Լեսյայի հետ քիչ չէին, իսկ երկրորդ երեխան սկզբում ավելին կպահանջի։

Օլեգը ժպտաց։ Լեսյային նա սիրում էր որպես հարազատ դուստր, բայց նրան հաճելիորեն ջերմացնում էր այն միտքը, որ իրենք Վերայի հետ կարող են ունենալ իրենց սեփական, համատեղ, երեխան։ Երբեմն տղամարդուն կասկածներ էին համակում՝ արդյոք հարազատ երեխային ավելի շատ չի՞ սիրի։ Բայց նա անմիջապես վանեց դրանք։ Ի՜նչ էլ մտածում է։ Ինչպե՞ս կարելի է երեխաներին բաժանել։

—

Շաբաթը արագ անցավ։ Վերան արդեն դստերը մայրիկից տարել էր։ Օլեսյան ուրախ էր վերադառնալ տուն՝ սիրելի խաղալիքների մոտ։

— Մա՛մ, մեզ անպայման պե՞տք է ինչ-որ տեղ գնալ,— քմծիծաղեց Լեսյան, երբ Վերան հյուսում էր նրա երկար մազերը՝ ռեստորան գնալուց առաջ։

— Գենա պապիկի ծննդյան օրն է։ Մենք պետք է գնանք՝ շնորհավորելու նրան։ Բացի այդ, Օլեգն ասաց, որ այնտեղ ուրիշ երեխաներ և անիմատորներ կլինեն։ Միթե՞ չես ուզում զվարճալի ժամանակ անցկացնել։

Լեսյան միայն ուսերը թոթվեց։ Հակակրանքը զգացվում էր։ Երեխաները չափազանց զգայուն էակներ են, ուստի Վերան հասկանում էր, որ իր դստերը նույնպես դժվար է շփվել խորթ հոր մոր հետ։ Վալենտինա Ստեփանովնան միանգամից արգելել էր աղջկան իրեն տատիկ կոչել՝ պահանջելով, որ իրեն անունով և հայրանունով դիմեն։ Սա խնդիր չէր, իհարկե, բայց երեխան չէր հասկանում, թե ինչու էին իրեն մերժում։

Հավաքվելով՝ Վերան հույս ուներ, որ ամեն ինչ լավ կանցնի։ Եթե ամուսնու ծնողները հրավիրել էին նրանց, ուրեմն պետք է արժանապատվորեն իրենց պահեին։ Ուզում էր հավատալ, որ ամեն ինչ առանց վիճաբանությունների կանցնի, բայց… ներսում միևնույն է անհանգստություն կար։ Ինտուիցիան հազվադեպ էր նրան դավաճանում, ուստի Վերան փորձում էր ձեռքը զարկերակին պահել ամեն անգամ, երբ ստորին որովայնում այդ ծծող զգացումը հայտնվում էր։

Սկեսուրը Վերային և Լեսյային արհամարհական հայացքով նայեց, հենց նրանք մոտեցան տոնակատարության մեղավորին շնորհավորելու, և խիստ ձայնով դիմեց հարսին.

— Մի փոքր հեռանա՞նք՝ խոսելու համար։

Վերան Օլեգի հետ միմյանց նայեցին։ Տղամարդը սեղմեց Լեսյայի փոքրիկ ձեռքը և ժպտաց։ Մայրը խոստացել էր, որ կփորձի լավ պահել իրեն և կներողություն խնդրի իր կնոջից։ Տղամարդը հույս ուներ, որ հենց այդպես էլ կլինի։ Նա գլխով արեց Վերային, որ ոչ մի բանի համար չանհանգստանա։

— Դու ինձ ամոթահար անելո՞ւ ես,— հարցրեց Վալենտինա Ստեփանովնան, հենց նրանք մի կողմ քաշվեցին։

— Ամոթահա՞ր։ Ինչո՞ւ եք այդպես ասում։ Ես չէի ուզում ոչ մի վատ բան անել։ Եթե ձեզ դուր չի գալիս, թե ինչպես ենք հագնված…

— Դե ի՞նչ տարբերություն ինձ՝ ինչպես եք հագնված։ Քո դստեր տեղը չէ ընտանեկան տոնին։ Նա մեզ համար օտար է։ Ինչո՞ւ ես նրան քեզ հետ բերել։ Ես քեզ և որդուս էի հրավիրել, ոչ թե այս… հարբեցողի դստերը։

Վերան զգաց, թե ինչպես է քոր գալիս իր ափը։ Ուզում էր սկեսուրին ապտակել և ստիպել ներողություն խնդրել իր անզգույշ արտահայտված բառերի համար, բայց կինը կուլ տվեց նեղացած կոկորդը։ Եթե նա սկանդալ բարձրացներ, բոլորը նրան կդատապարտեին։ Ի վերջո, սկեսուրի խոսքերը բացարձակապես ոչ մի նշանակություն չունեին։ Մեկ բան պարզ էր դարձել՝ ընկերանալ չի ստացվի։ Կինը չի դադարի հաստատակամ մնալ և կարծել, որ որդին անարժան կին է ընտրել։ Ինչքան էլ Վերան փորձեր, նա լավը չի դառնա այն մարդու աչքերում, ով դեռ նրան ծանոթանալուց առաջ հասցրել էր եզրակացություններ անել միայն նրա երեխա ունենալու փաստի հիման վրա։

— Գիտե՞ք, ես երկար համբերեցի ձեր վիրավորանքներին՝ ամեն ինչ հույս ունենալով, որ ձեր քարացած սրտում ինչ-որ բան կշարժվի։ Լեսյան փոքրիկ երեխա է։ Նա չի հասկանում, թե ինչու եք դուք նրան այդքան ատում։ Օլեգի համար ես փորձեցի հարաբերություններ հաստատել ձեզ հետ, բայց ամեն ինչ իր սահմանն ունի։ Ես հոգնել եմ ձեր առաջ խոնարհվելուց, ինձ և դստերս ուղղված կողմնակի հայացքները տանելուց։ Գիտենալով, որ Օլեգը ինձ կաջակցի և կարող է դադարել շփվել ձեզ հետ, ես համբերում էի, բայց հոգնեցի։ Տեսնում եմ, որ ինչքան էլ փորձեմ, ձեր աչքերում լավը չեմ դառնա, ուստի արժանի չէ այլևս համբերել այս ամենին։ Վալենտինա Ստեփանովնա, իմացե՛ք, որ եթե որդիս դադարի շփվել ձեզ հետ, դա իմ մեղքը չէ։

Վերան ուզում էր գնալ, բայց սկեսուրը բռնեց նրա ձեռքը՝ այնքան ուժեղ սեղմելով դաստակը, որ մաշկը ցավից ճվաց։

— Դու ինձ սպառնո՞ւմ ես։ Ինչպե՞ս կարող ես նման բառեր շպրտել։ Որդիս երբեք չի հրաժարվի մորից։ Ավելի շուտ նա կհասկանա, որ նման էժանագինը արժանի չէ իր կինը լինելուն, և կթողնի քեզ։ Չէի՞ր մտածել, որ մի օր նա կհոգնի ու կթողնի քեզ։ Շուրջբոլորը այնքան երիտասարդ ու անմեղ աղջիկներ կան։ Ինչի՞ն է նրան պետք կին՝ ուրիշից երեխայով։ Նա կարող է ամուսնանալ մեկի հետ, ով իրեն սեփական երեխա կծնի։ Եվ ստիպված չի լինի ծախսվել ուրիշի երեխայի վրա։

— Իսկ դա արդեն ձեզ չի վերաբերում։

—

Հնարավոր է՝ Վալենտինա Ստեփանովնան կարծում էր, որ իր խոսքերը կնեղացնեն Վերային, բայց կինը վստահում էր իր ամուսնուն։ Նա ուղղակի այդպես չհամաձայնեց դառնալ նրա կինը։ Նա վստահ էր Օլեգի վրա՝ ինչպես իր վրա, և գիտեր, որ նա դատարկ խոստումներ չի տալիս։ Ամուսինը սիրում էր նրան և սիրում էր նրա դստերը։ Սկեսուրը չէր տեսնում, թե ինչպես էր Օլեգը երեկոյան Լեսյային հեքիաթներ կարդում, ինչպես էր աղջկան ծածկում վերմակով և համբուրում ճակատից։ Նա դստեր նկատմամբ ավելի լավ էր վերաբերվում, քան երբևէ հարազատ հայրը։ Նա Լեսյայի համար դարձել էր ամենաիսկական հայրը։ Եվ Վերան ոչ մի կասկած չուներ այս զգայուն, հասկացող տղամարդու նկատմամբ։ Սկեսուրի պատճառով նա չէր ուզում վիճել ամուսնու հետ, բայց այլևս չէր կարող ժպտալ հակակրանքի միջով։ Բավական էր արդեն արել էր՝ փորձելով դուր գալ ամուսնու մորը, բայց նա չգնահատեց։ Ուրեմն, ժամանակն է կետ դնել, եթե բազմակետը սխալ կետադրական նշան էր։

—

Վերան գնաց՝ թույլ չտալով սկեսուրին էլ ավելի վիրավորական խոսքեր ասել։ Մոտենալով ամուսնուն և դստերը՝ նա ներողություն խնդրեց Գենադի Դմիտրիևիչից, պատճառաբանեց վատ ինքնազգացողությամբ, թեև բոլորը հրաշալի հասկանում էին իրական պատճառը, և շտապեց իր ընտանիքի հետ լքել շոգ տեղը։

Միայն երբ Լեսյան քնեց, Օլեգը մոտեցավ կնոջը և սեղմեց նրա ձեռքը։ Նա այնքան էր հույս դրել, որ մայրը կկատարի խոստումը և ներողություն կխնդրի իր կնոջից, բայց իզուր էր վստահել։

— Նա նորից վատ բան ասա՞ց։

— Ի՞նչ իմաստ ունի ձևացնել, թե ամեն ինչ լավ է, եթե այդպես չէ։ Ես չեմ ուզում քեզ մորդ դեմ տրամադրել, բայց դու էլ հասկացի իմ զգացմունքները։ Վալենտինա Ստեփանովնան ատում է իմ դստերը։ Դա չի փոխվի։ Նա ամեն անգամ ասում է, թե ինչպես չի կարողանում համբերել Լեսյային, որ նա տեղ չունի ընտանեկան միջոցառումներում։ Օլե՛գ ջան, ես սիրում եմ քեզ, բայց այլևս չեմ կարող փորձել հարաբերություններ հաստատել քո մոր հետ։ Ի՞նչ իմաստ ունի դրանում, եթե իմ ամեն փորձի վրա նա էլ ավելի շատ փշեր է բաց թողնում։ Ավելի լավ է ամեն ինչ թողնել ինչպես կա և այլևս չփորձել։ Դու կարող ես շփվել ծնողներիդ հետ, ես բոլորովին դեմ չեմ, իսկ ես ավելի լավ է չշփվեմ։ Շատ դժվար է դա։ Ես փորձում էի մոտ չընդունել սրտիս, բայց երբ քեզ ամեն անգամ ավելի ուժեղ են հարվածում, դժվար է զսպվել։

Օլեգը միայն գլխով արեց և կնոջը սեղմեց իրեն։ Նա ամեն ինչ հրաշալի հասկանում էր և հիասթափված էր մոր պահվածքից։ Տղամարդը չէր կարող ընդունել նրա վատ պահվածքը։ Որոշելով, որ մոր հետ խոսելն այլևս իմաստ չունի, Օլեգը սկսեց հեռանալ ընտանիքից։

—

Մի երեկո Վալենտինա Ստեփանովնան հանդիպեց Վերային, երբ վերջինս աշխատանքից էր վերադառնում։ Կինը փորձում էր սկանդալ հրահրել, բայց հարսը չէր արձագանքում սադրանքներին։ Նա պարզապես անտեսեց սկեսուրի խոսքերն ու դիտողությունները՝ ձևացնելով, թե ընդհանրապես չի նկատել դրանք։ Օլեգը շարունակում էր հոր հետ շփվել, բայց մորը հազվադեպ էր զանգահարում, էլ ավելի հազվադեպ էր պատասխանում նրա զանգերին։ Երբ Վալենտինա Ստեփանովնան հարցրեց, թե ինչումն է խնդիրը, որդին ուղղակիորեն հայտարարեց, որ ոչ ոքի թույլ չի տա վիրավորել իր կնոջը և դստերը, և եթե մայրը ինչ-որ բան ունի դեմ, ապա կարող է վերջնականապես ջնջել իրեն իր կյանքից։

Մեկ տարի անց Վերան ամուսնուն ուրախ լուր հայտնեց՝ նա հղի է։ Օլեգը իր վրա վերցրեց Լեսյային դպրոցին նախապատրաստելը, որպեսզի կինն ավելի շատ հանգստանա։ Իսկ սկեսուրը որոշեց, որ թոռանը չի ընդունի… թեև հարազատ է, բայց նրան կծնի այն կինը, ով քանդել է իր հարաբերությունները որդու հետ։ Վալենտինա Ստեփանովնան դեռ վիրավորված էր Վերայից և չէր ուզում շփվել նրա հետ։ Խորը հոգում նա հույս ուներ, որ մի օր որդին ամեն ինչ կգիտակցի, կվերցնի իր երեխային և կամուսնալուծվի, թեև հասկանում էր՝ դա երբեք տեղի չի ունենա։ Օլեգն այնքան էր սիրում իր ընտանիքը, իսկ մայրը ոչ մի կերպ չէր կարող ազդել նրա կյանքի վրա, քանզի թռչնակը վաղուց արդեն դուրս էր թռչել բնից։