— Ես սիրում եմ Իլյային, նա սիրում է ինձ։ Մենք վաղուց միասին ենք։ Իսկ ձեր մասին նա երբեք չի խոսել։ Միայն ձեռքն էր թափ տալիս, կարծես ինչ-որ անպետք ու անկարևոր բանի պես։ Կարծում եմ՝ արդար կլինի, եթե դուք մեզ չխանգարեք։
— Դե, ի՞նչ օգուտ քո արտասահմանից, — ծաղրեց Իլյան։ — Տասը տարի կատվի պոչի տակ։
Նիկիտան բերանը բացեց առարկելու համար, բայց չհասցրեց։
— Բիզնես չկա, տուն չկա, կին էլ չկա։ Ինչպես տասը տարի առաջ դատարկ գրպաններով էր գնացել, այդպես էլ վերադարձավ։
— Ես աշխարհը տեսա, — միջամտեց Նիկիտան։
— Օ՜յ, աննախադեպ բան։ Ես էլ եմ հեռուստացույցով տեսել՝ ոչ մի հետաքրքիր բան։
— Դե, մի ասա…
— Լավ էլի։ Անկեղծ խոստովանիր, գնացել էիր բուրդի հետևից, վերադարձար սափրված։ Վերջ։ Հիմա ամեն ինչ սկզբից պետք է սկսես։ Համարիր, որ հենց նոր ինստիտուտից ես ավարտել։
— Ահա այստեղ պատրաստ եմ վիճել, — ասաց Նիկիտան՝ մատը վեր բարձրացնելով, — փորձը, առավել եւս արտասահմանյանը, նույնպես ինչ-որ բան արժե։
— Քո արտասահմանում գուցե արժե, բայց մեր մոտ совсем այլ օրենքներ են։ Ահա ես, — Իլյան կարծրացավ, — ինստիտուտից ավարտեցի ու օվկիանոսի այն կողմ չգնացի, թեև ինձ էլ էին կանչում։ Ո՛չ։ Ես մասնագիտությամբ գնացի պետական հիմնարկ։
Սկզբում ստաժոր, հետո մասնագետ, հասա առաջատարի, հետո խմբի ղեկավար, իսկ հիմա քո դիմաց նստած է բաժնի պետը։ Ստատուս, դիրք, աշխատավարձ։
— Ուրախ եմ քեզ համար, — վիրավորված ասաց Նիկիտան։
— Իսկ ես դեռ բնակարան, մեքենա ու կին ունեմ։ Բացի դրանից, նա վեց տարով փոքր է, այնպես էլ օրինակելի տնային տնտեսուհի է։ Կոտլետներ, բորշ, վերնաշապիկներ։ Եվ միևնույն ժամանակ աշխատում է։ Իսկ դու պետք է նրան հիշես… — Իլյան մտածեց։ — Մենք, երբ վերջին կուրսում էինք, նա առաջին կուրս եկավ։ Մարուսյա-դիզայներ։
— Այն հյուսքավորը՞, — հարցրեց Նիկիտան՝ հիշելով։
— Ճիշտ է։
— Հանգիստ, հավասարակշռված, խելամիտ…
— Այո՛, այո՛։ Նա հիմա էլ այդպիսին է։ Հանգիստ։ Ես նրան այն ժամանակ վերցրեցի, որ վատ ընկերություն չընկնի։
— Վերցրեցի՞ր, թե՞ սիրեցիր։ Այստեղ ինչ-որ բան չհասկացա, — Նիկիտան կնճռոտեց հոնքերը։
— Ի՞նչ տարբերություն, — ժպտաց Իլյան։ — Գլխավորն այն է, որ նա ինձ համար օրինակելի կին է։ Ամեն ինչ հասկանում է, հարցեր չի տալիս, պարտականությունները կատարում է։ Էլ ի՞նչ է պետք կնոջից։
— Սեր, — ասաց Նիկիտան՝ կարծես ինքնըստինքյան։
— Իսկ ահա սիրո համար ես Ժաննան ունեմ։ — Իլյան մեջքը կորացրեց հպարտ կեցվածքով։ — Տասնութ տարեկան կրքոտ, ակտիվ, ինչպիսի հնարամիտ է։ Իսկ եթե ես ինչ-որ բան հնարեմ, նրանից մերժում չեմ լսում։ Հիմա պատմում եմ, իսկ ինքս արդեն նրա մոտ եմ շտապում։
— Իլյուխա, իսկ դա նորմա՞լ է, — հարցրեց Նիկիտան։ — Դու ամուսնացած ես։ Դա ինչ-որ կերպ անարդար չէ՞, չե՞ս գտնում։
— Լսի՛ր դու, բարոյականության ջատագով։ — Իլյան կռացավ Նիկիտայի կողմը։ — Իսկ ո՞վ տասը տարի դավաճանեց մեր Հայրենիքին արտասահմանի հետ։ — Հայացքի կատաղությունը փոխարինվեց ուրախությամբ, իսկ Իլյան բարձրաձայն ծիծաղեց։
— Դե գնա դու, — վիրավորվեց Նիկիտան։
Այլևս ոչ թե իր համար, այլ երկու կնոջ համար, որոնց միմյանց խաբում է։ Իսկ երբ սովորում էին, նորմալ տղա էր։
— Նիկիտա, հիշի՛ր կարգախոսը՝ «Ոչ թե փոխարեն, այլ միասին»։ Այդպես ինձ ավելի լավ է, և նրանց ավելի հանգիստ։ Մեկը ինձ կիրք ու երիտասարդություն է պարգևում, մյուսը՝ տան հարմարավետություն ու խաղաղություն։ Ես նրանց միասին կբերեի, բայց կարծում եմ՝ դա շատ կլինի։ Ամեն դեպքում, բազմակնության մեջ ինչ-որ արդար բան կար։
Նիկիտան համաձայն չէր։ Եվ առհասարակ զղջաց, որ որոշել էր հանդիպել Իլյայի հետ։
Իսկ Մարիայի հետ կապված, որը դարձել էր Իլյայի կինը, Նիկիտան մտքեր ուներ։
Եթե նա օվկիանոսի այն կողմ չգնար, ինքը կսկսեր հանդիպել նրա հետ։ Միայն թե տասը տարին ու այն ամենը, ինչ այդ ընթացքում տեղի էր ունեցել, այդպես հեշտ չես քողարկի։
— Լավ, Իլյա, — Նիկիտան վեր կացավ, — հաճելի էր հանդիպելը, — ստեց նա։
— Պետք կլինի կրկնել, — ի պատասխան ստեց Իլյան։
