Լյուդմիլան՝ 40-ն անց վստահ կին, բոլորովին պատահաբար իմացավ ամուսնու ծրագրերի մասին։ Պարզվեց, նա առանց իր համաձայնության մարտի 8-ին հրավիրել էր իր ծնողներին, քույր Տատյանային, նրա ամուսնուն և երեխաներին։ Լյուդմիլան ապշած ու վրդովված էր։ Հատկապես նրան վրդովեց այն, թե ինչպես էր Գենադին հմտորեն տնօրինել իր ժամանակն ու նրանց ընդհանուր տունը։
«Ո՛չ, սիրելի՛ս, այդպես չի լինի, — մտածեց նա։ — Ես էլ գիտեմ խորամանկ լինել։ Քեզ չի հաջողվի մայրիկիդ ու քրոջդ իմ հաշվին ուրախացնել»։
Ամենայն հավանականությամբ, ամուսինը պարզապես չէր ցանկանում նվերների վրա գումար ծախսել, ահա թե ինչու էր մտածել այս «շահավետ» տարբերակը։
«Օ՜հ, խորամանկ ես դու, Գենադի՛։ Բայց ես էլ ավելի խորամանկ եմ,» — մտածում էր Լյուդմիլան։
Նա միշտ հանգիստ էր վերաբերվել սկեսրոջը, երբեք չէր վիճել նրա հետ՝ հասկանալով, որ վեճերը լավ բանի չեն հանգեցնի։ Սակայն հիանալի գիտեր՝ ամուսնու մայրը նրան չի սիրում՝ համարելով ամբարտավան և չափազանց հպարտ։ Ամուսնու քրոջ՝ Տատյանայի հետ հարաբերությունները նույնպես սառն էին։ Վերջինս նախանձում էր Լյուդմիլային՝ նրա կարիերային, արտաքինին և միշտ անթերի տեսք ունենալու կարողությանը։
— Տանյա, մի նախանձիր։ Ավելի լավ է զբաղվիր քեզնով՝ բացառիր քաղցրն ու յուղոտը, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածություն ավելացրու, և երջանկությունդ քեզ կժպտա, — սովորաբար պատասխանում էր Լյուդմիլան ամուսնու քրոջ կծու խոսքերին։
Եվ հիմա, իր համար օգտակար կերպով տոնը անցկացնելու փոխարեն, Լյուդմիլան, ամուսնու կարծիքով, պետք է ամբողջ օրը կանգնած լիներ վառարանի մոտ։ Այնուհետև նաև սպասարկեր նրա բարեկամներին՝ հյուրընկալ տանտիրուհի ձևացնելով։ Այնպես, որ հետո այտերը ցավեին ձգված ժպիտներից։
«Այլ կերպ կլինի,» — որոշեց Լյուդմիլան։
Երեկ երեկոյան աշխատանքից վերադառնալով՝ Լյուդան լսեց, որ Գենադին արդեն տանն է և բարձրաձայն հեռախոսով խոսում է։ Ականջ դնելով՝ նա հասկացավ, որ խոսում է մոր հետ։ Սկեսուրը սիրում էր երեկոյան զանգել որդուն՝ իր «ծանր» կյանքի մասին բողոքելու համար։
— Դե մի անհանգստացիր այդպես, մա՛մ։ Ամեն ինչ լավ կլինի։ Սանտեխնիկը կգա և կսարքի խողովակը։ Հասկանում եմ, որ անհարմար է։ Առանց ջրի իսկապես ոչ այս կողմ, ոչ այն կողմ, — Գենադին նույնիսկ ծիծաղեց։
Թվում էր, թե մոր խնդիրը նրան շատ չէր հուզում։ Հնարավոր է՝ նա պարզապես փորձում էր կատակներով բարձրացնել նրա տրամադրությունը։
— Դե, գնացեք Տանյայի մոտ հայրիկի հետ։ Մի քանի օր կմնաք, — առաջարկեց նա՝ նկատի ունենալով քրոջը։
Լյուդմիլան այդ ընթացքում հանեց կոշիկները և գնաց խոհանոց՝ մթերքները սառնարանում դասավորելու համար։ Գենադին շարունակում էր բարձրաձայն խոսել մոր հետ։
— Այո՛, մա՛մ, հիշում եմ, որ վաղը տոն է։ Ի՞նչ, Տանյան տրամադրություն չունի՞։ Իսկ քեզ ի՞նչ տարբերություն։ Նա միշտ տրամադրություն չունի։ Ամուսինը նրան նյարդայնացնում է, երեխաները հունից հանում։ Դե և ի՞նչ հիմա, ուշադրություն դարձնե՞լ նրա քմահաճույքներին։ Նա դեռ մանկուց այդպիսին է եղել, — ասում էր Գենադին։
Լյուդմիլան ուշադիր լսում էր։
— Ահա դու խնդիր գտար։ Եթե Տանյան սեղան չգցի, դե և ի՞նչ։ Ա՞։ Տո՞ն։ Դե, տոն… Այդ դեպքում բոլորով միասին եկեք մեր տուն, — հմտորեն խոսքը փոխեց Գենադին։ Լյուդմիլան զարմանքից նույնիսկ դողաց։
— Ահա՛ և լավ։ Պայմանավորվեցինք։ Մեր տանը բոլորը կնստեն՝ ես ու Լյուդմիլան, դուք հայրիկի հետ և Տանյան Դիմայի հետ։
— Ինչպիսի՛ անամոթություն, — լուռ մռմռաց Լյուդմիլան՝ փորձելով չշեղել ամուսնուն, որպեսզի մինչև վերջ լսի խոսակցությունը։
— Ի՞նչ, մա՛մ։ Լյուդմիլա՞ն։ Ո՛չ, նա դեռ չգիտի։ Դե, կարծում եմ, դեմ չի լինի։ Եվ կհամոզեմ նրան, եթե ինչ լինի, — վստահեցրեց մորը Գենադին։
Ամուսինը դրեց հեռախոսը, իսկ Լյուդմիլան մտավ սենյակ չափազանց զարմացած արտահայտությամբ։
— Ահա թե ինչեր կան։ Առանց ինձ ինձ ամուսնացրին։ Սա ինչպե՞ս, սիրելի՛ս, — հարցրեց նա ամուսնուն։
— Օ՜հ, Լյուդա, դու արդեն տա՞նն ես։ Ամեն ինչ լսե՞լ ես։ Դե և լավ։ Այսինքն՝ գիտես, որ ծնողների բնակարանում խողովակ է վնասվել, ջուրը փակել են։ Պատկերացնո՞ւմ ես։ Սանտեխնիկը անհայտ է, երբ կգա։ Մայրիկը տխուր է, իսկ Տանյան ընդհանրապես մշտապես տխուր է։ Ահա ես էլ որոշեցի բոլորին հավաքել մեր տանը ձեր կանանց տոնին։ Կնստենք, կխոսենք, թեյ կխմենք տորթով, — միամտորեն ասաց Գենադին։
— Լո՞ւրջ։ Թեյ տորթով։ Եվ ավե՞լի ոչինչ։ Իսկ դու գոնե տո՞րթ կգնես, — սարկազմով հարցրեց Լյուդմիլան՝ հիանալի գիտենալով, թե ինչպես են սկեսուրն ու ամուսնու քույրը սիրում ուտել, հատկապես ուրիշի հաշվին։
— Դե, սա, իհարկե, չափազանցություն է։ Ինչ-որ բան կպատրաստենք։ Մեզ համար դժվար չէ՞, — հարցրեց Գենադին։ — Քո սեղանները միշտ այնքան հարուստ ու համեղ են լինում, Լյուդոչկա։ Մայրիկը միշտ հիացած է։
— Այո՛, դա ինձնից չես խլի։ Բայց ես այսօր սեղան գցել չեմ պատրաստվում, Գե՛ն, — Լյուդմիլան խոսում էր հանգիստ, չցանկանալով տեսարան ստեղծել։ Նա հասկանում էր, որ կռիվը լավ բանի չի հանգեցնի։
Կնոջ գլխում ակնթարթում պլան կազմվեց։ Նա որոշեց դաս տալ ամուսնուն իր ինքնագործունեության համար։ Միաժամանակ սկեսրոջն ու ամուսնու քրոջը կսովորեցնի հարգել ուրիշի տարածքը։
Այդ երեկո Լյուդմիլան այլևս չբարձրացրեց այդ թեման, իսկ Գենադին, կոնֆլիկտից խուսափելու համար, նույնպես լռել նախընտրեց։
Մարտի 8-ի առավոտը Լյուդմիլայի համար սկսվեց ինչպես միշտ՝ վաղ արթնացում, մարզանք, կոնտրաստային լոգանք։ Այնուհետև նա գնաց խոհանոց՝ իր համար թեթև նախաճաշ պատրաստելու՝ սուրճ, ձվածեղ և տոստ։ Գենադին դեռ քնած էր։
Նախաճաշելիս Լյուդմիլան մտածում էր, թե որքան կանխատեսելի ու ձանձրալի է իր ամուսինը։ Նա կուզենար գոնե մի փոքր անակնկալ տեսնել՝ ծաղիկներ, տոնական նախաճաշ կամ նույնիսկ բացիկ։ Բայց ոչինչ նման չեղավ։
Գենադին արթնացավ մոտավորապես տասին մոտ։ Ձգվելով և փորը քորելով՝ նա դուրս եկավ ննջասենյակից և թույլ հետաքրքրվեց, թե ինչ պետք է գնել տոնական սեղանի համար։
— Իսկ քանի՞սին են նրանք հավաքվելու, — հարցրեց Լյուդմիլան։
— Մոտավորապես երկուսին։
— Այսինքն՝ ես դեռ ամեն ինչ կհասցնեմ։ Մի անհանգստացիր, — հանգիստ պատասխանեց նա։ — Եվ ոչինչ գնել պետք չէ։ Ես ամեն ինչ նախապես պատրաստել եմ։
Լյուդմիլան հազիվ էր զսպում էմոցիաները։ Նրա ձևացական հանգստությունը դժվարությամբ էր տրվում։
Ո՛չ ամուսինը, ո՛չ սկեսուրը, ո՛չ էլ ամուսնու քրոջ ամուսինը՝ Դմիտրին, այդպես էլ չշնորհավորեցին նրան տոնի առթիվ։ Նույնիսկ պարզ հաղորդագրություն չուղարկեցին։ Միայն որդին՝ Եվգենին, որը սովորում էր այլ քաղաքում, զանգեց, շնորհավորեց և նույնիսկ ծաղիկների առաքում պատվիրեց։
Սկեսուրը նույնպես լռում էր, կարծես մոռացել էր հարսի գոյության մասին։ Սա հատկապես վրդովեց Լյուդմիլային։
«Ամբողջ բազմությամբ առանց զգուշացման ներխուժել։ Ոչ մի շնորհակալության խոսք, ոչ մի ներողություն։ Կարծես սա իրենց տունն է,» — մտածում էր նա՝ ավելի ու ավելի համոզվելով իր որոշման ճշտության մեջ։
Հյուրերի գալուստից մի քանի ժամ առաջ Գենադին սկսեց նյարդայնանալ։
— Լյուդոչկա, դու իսկապես կհասցնե՞ս։ Ժամանակը քիչ է, իսկ դու դեռ ոչինչ չես պատրաստել։ Նրանք բոլորը քաղցած կգան։ Գիտեն, թե ինչպես ես համեղ պատրաստում, և հաստատ ախորժակը կպահեն։
— Գեն, անհանգստանալու փոխարեն ավելի լավ է գնա ծնողների հետևից։ Դիմայի մեքենայում բոլորը չեն տեղավորվի։ Ճանապարհին մտիր խանութ, տորթ գնիր։ Դու չէ՞ որ թեյ տորթով էիր ասում, իսկ մենք տորթ չունենք։ Խանութից հետո կվերցնես ծնողներին և քրոջդ ընտանիքի հետ։
— Լավ, կգնամ։ Իսկ ի՞նչ տորթ գնեմ, — հարցրեց Գենադին։
— Ինքդ ընտրիր։ Այս հարցում կարող ես գոնե մի քիչ նախաձեռնություն ցուցաբերել։
— Լավ, ես գնացի։ Միայն դու շտապիր սեղանի հետ, — ասաց Գենադին՝ տեսնելով, թե ինչպես է կինը ինչ-որ բան հանում պահարանից։ — Քո հանգստությունը ինձ անհանգստացնում է։
— Մի անհանգստացիր, ամեն ինչ լավ կլինի։
Հենց ամուսինը հեռացավ, Լյուդմիլան զանգեց իր ընկերուհուն՝ Ալլային։ Նրանք վաղուց պայմանավորվել էին հանդիպել քաղաքից դուրս՝ դահուկներով սահելու համար։ Ձյունը դեռ ընկած էր, եղանակը ուրախացնում էր արևով և թեթև ցրտով։
— Ալլա՛, ես պատրաստ եմ։ Գնո՞ւմ ենք։ Դահուկային բազան սպասում է՛, — ուրախ ասաց Լյուդմիլան հեռախոսով։
Քսան րոպե անց նա, դահուկային կոստյումով և թեյով լի թերմոսը ձեռքին, սպասում էր ընկերուհուն մուտքի մոտ։
— Լյուդոչկա, մենք եկել ենք, դիմավորիր հյուրերին՛, — գոռաց Գենադին՝ դուռը բացելով։
Նրան պատասխանեց լռությունը։
— Ի՞նչ է կատարվում։ Խանութ վա՞զեց, թե՞, — զարմացավ նա։ — Մտեք, հանվեք։ Ես հիմա ամեն ինչ կպարզեմ։
Հյուրերը, աղմկոտ ծիծաղելով և խոսելով, սկսեցին հանվել նեղ միջանցքում։ Բոլորը ակնհայտորեն համեղ խնջույք էին սպասում։
— Օ՜հ, ինչպես ենք քաղցել՛, — բացականչեց Տատյանան։ — Ի՞նչ, երեխաներ, պատրա՞ստ եք փորձել մորաքույր Լյուդայի համեղ ուտեստները։
— Այո՛, այո՛՛, — ուրախ գոռացին երեխաները։
— Տարօրինակ է, իսկ ուտելիքի հոտը որտե՞ղ է, — զարմացավ սկեսուրը՝ խոհանոց նայելով։ — Գե՛ն, ի՞նչ է կատարվում։ Այստեղ դատարկ է՛։ Սեղանը գցված չէ՛։ Սա ի՞նչ արարք է։
— Ինչպե՞ս դատարկ, — Գենադին շտապեց մոր հետևից։ — Աստված տանի, ճիշտ է… Ոչինչ չեմ հասկանում… Հիմա կզանգեմ Լյուդոչկային։ Կիմանամ, թե ինչ է պատահել։ Միգուցե նա ռեստորանից առաքում է պատվիրել կամ ինչ-որ նման բան… Հիմա դա նորաձև է։
— Այո՛, անակնկալն էլ անակնկալ՛, — կծու ասաց սկեսուրը։
— Իսկ Լյուդկան ընդհանրապես որտե՞ղ է, — տարակուսում էր Տատյանան՝ մյուսների հետևից խոհանոց մտնելով։ — Եվ ի՞նչ ենք ուտելու։
— Լյու՛դա, դու որտե՞ղ ես, — գոռաց Գենադին հեռախոսով։ — Դահուկային բազայի՞ն։ Ինչո՞ւ։ Սահում ե՞ս։ Նա սահում է, — շփոթված բացատրեց նա բոլորին։ — Իսկ սեղա՞նը։ Ի՞նչ։ Չեմ լսում, Լյու՛դա։
— Դե և բան։ Ահա՛ ձեզ ձեր կնիկի շնորհիվ։ Այսպես բոլորիս դավաճանել՛։ — վրդովվում էր մայրը։ — Ուղղակի անամոթություն է՛։ Հյուր հրավիրեց, իսկ ինքը մի տեղ փախավ՛։
— Եվ հիմա ի՞նչ անել, — Տատյանան բացեց սառնարանը և այն դատարկ գտավ։
— Լյուդան ասաց՝ թեյ խմել տորթով։ Ես տորթ գնեցի, — մռմռաց Գենադին՝ աչքերը ներքև իջեցնելով։ — Կուզե՞ք։
— Թեյ տորթո՞վ։ Այդ նա ծաղրում է՛։ Տոնական սեղանի փոխարեն նման բան առաջարկել՛։ Մենք հատուկ այսօր ոչինչ չենք կերել, խնջույքի էինք պատրաստվում՛։ Երեխաները քաղցած են՛։ Դուք նրա հետ միասի՞ն եք որոշել մեզ ծաղրել, — վրդովված գոռում էր Տատյանան։
— Բավական է աղմկել։ Միգուցե գնա՞նք սրճարան, — առաջարկեց Դմիտրին։
— Սրճարա՞ն։ Դու հարուստ ես, թե՞։ Գիտե՞ս, թե դա որքան կարժենա՝ մեր ամբողջ ընկերությանը կերակրելը։ Հենց այդպես՛։
— Լավ, ես ինչ-որ բան կմտածեմ, եթե տորթը ձեզ դուր չի գալիս։ Պիցցա պատվիրե՞մ։ Թե՞ ռոլլեր, — հույսով հարցրեց Գենադին։
— Ի՞նչ ռոլլեր։ Խորոված է պետք՛, — միջամտեց Դմիտրին։
— Եկեք գոնե ինչ-որ բան։ Արդեն փորերս ցավում են, ուժ չկա։ Այո՛, թող հայրիկն ու Դիման վազեն խանութ։ Մենք չէ՞ որ պետք է նշենք մարտի 8-ը։ Իսկ դուք նույնիսկ ալկոհոլ չունեք՛։ Ահա՛ թե ինչպես եկանք հյուր՛։ Երկար կհիշենք այս տոնը՛, — շարունակում էր վրդովվել սկեսուրը։
«Երկար կհիշեք, կարող եք չկասկածել՛,» — մտածում էր Լյուդմիլան՝ թեթև սահելով դահուկներով ձյունածածկ հարթավայրով։
Նա դեռ մտածում էր այն մասին, որ տուն չի վերադառնա, քանի դեռ Գենադին իր հյուրերից հետո բնակարանը կարգի չի բերի։ Հենց այդպես էլ նա կասի նրան, երբ նա նորից զանգի։
